Theo quy định tại Điều 610 Bộ luật Dân sự hiện nay, mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền để lại tài sản cũng như quyền được hưởng di sản thừa kế. Trong đó, người thừa kế là cá nhân thì phải thỏa mãn các điều kiện sau:
- Còn sống vào thời điểm mở thừa kế;
- Đã sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng phải thành thai trước khi người để lại di sản thừa kế chết;
Đặc biệt:Nếu người thừa kế theo di chúc không phải là cá nhân thì phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Mặc dù, mọi người đều bình đẳng về quyền được hưởng di sản thừa kế nhưng Điều 621 Bộ luật trên cũng đề cập đến một số trường hợp không được quyền hưởng di sản. Đó là:
- Đã bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản; xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
- Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng người để lại di sản;
- Đã bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng người thừa kế khác nhằm hưởng một phần hoặc toàn bộ phần di sản mà người thừa kế đó có quyền hưởng;
- Có hành vi lừa dối, cưỡng ép hoặc ngăn cản người để lại di sản trong việc lập di chúc;
- Giả mạo, sửa chữa, hủy di chúc, che giấu di chúc nhằm hưởng 01 phần hoặc toàn bộ di sản trái với ý chí của người để lại di sản.
Ngoài ra, nếu trong di chúc hợp pháp, người để lại di sản không phân chia phần tài sản của mình cho người đó thì cũng sẽ không được hưởng thừa kế.
Như vậy, có 06 trường hợp cá nhân có thể không được quyền hưởng di sản thừa kế. Tuy nhiên, nếu người để lại di sản biết về những hành vi trên nhưng vẫn cho hưởng di sản trong di chúc hợp pháp thì những người này vẫn được hưởng thừa kế.
Con gái đã đi lấy chồng có được hưởng thừa kế? Hiện nay, pháp luật quy định có 02 hình thức hưởng thừa kế là theo di chúc hoặc theo pháp luật:
- Theo di chúc:Một người có thể lập di chúc trước khi họ qua đời để lại tài sản của mình cho người khác sau khi chết;
- Theo pháp luật:Nếu không có di chúc, di chúc không hợp pháp thì di sản sẽ được chia theo pháp luật.
Trong đó, quyền hưởng thừa kế của con gái đã đi lấy chồng được quy định cụ thể như sau:
Hưởng di sản theo di chúc
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế, phân định phần di sản cho từng người thừa kế… Do đó, nếu người để di sản để di chúc phần tài sản của mình thì người con gái đã đi lấy chồng thì người này hoàn toàn được quyền hưởng di sản.
Hưởng di sản theo pháp luật
Trong trường hợp di chúc không hợp pháp, không có di chúc hoặc những người được hưởng di sản theo di chúc mà không có quyền hưởng hoặc từ chối thì di sản sẽ được chia theo pháp luật.
Lúc này, những người thừa kế sẽ được nhận di sản theo thứ tự:
- Hàng thừa kế thứ 1:Vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
- Hàng thừa kế thứ 2:Ông bà nội; ông bà ngoại; anh, chị, em ruột của người chết; cháu ruột gọi người chết là ông bà nội, ông bà ngoại;
- Hàng thừa kế thứ 3:Cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; chắt ruột gọi người chết là cụ nội, cụ ngoại; cháu ruột gọi người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.
Đặc biệt, Điều 651 của Bộ luật Dân sự khẳng định:
Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau
Như vậy, con gái dù đã “xuất giá theo chồng” thì vẫn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cha mẹ - người để lại di sản thừa kế.
Do đó, nếu di sản được chia theo pháp luật thì dù đã lấy chồng hay chưa, người con gái vẫn được hưởng di sản thừa kế từ bố mẹ ngoại trừ nếu thuộc các trường hợp không được hưởng nêu trên.
Tóm lại, con gái đã lấy chồng vẫn có thể được hưởng thừa kế nếu được hưởng theo di chúc hoặc không thuộc một trong số các trường hợp bị cấm nhận thừa kế đã phân tích ở trên.
Trân trọng
LS TRẦN MINH HÙNG