Luật sư bào chữa chia di sản thừa kế khi người thừa kế chưa đủ 18 tuổi
Luật sư bào chữa chia di sản thừa kế khi người thừa kế chưa đủ 18 tuổi
Luật sư bào chữa chia di sản thừa kế khi người thừa kế chưa đủ 18 tuổi
Theo quy định của pháp luật dân sự thì những người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.
Thông thường thì khi thực hiện các giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện như là cha mẹ hoặc những giám hộ. Những người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.
Khi những người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản như đất đai, nhà cửa, động sản là xe môtô và xe ôtô phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý theo quy định pháp luật.
+ Trường hợp người chết có để lại di chúc cho người chưa thành niên thì người chưa thành niên sẽ được hưởng di sản theo ý chí của người để lại di chúc.
1.Con chưa 18 tuổi có được quyền tặng cho phần thừa kế quyền sử dụng đất cho mẹhay không?
Con tôi năm nay chưa 18 tuổi, tuynhiên cháu muốn tặng phần thừa kế quyền sử dụng đất cho tôi là mẹ ruột củacháu. Vậy việc này có thực hiện được không, trình tự, thủ tục pháp luật quyđịnh như thế nào?
Căn cứ theo quy định tại Điều 21 Bộluật Dân sự 2015 quy định về Người chưa thành niên là người chưa đủ mười támtuổi, theo đó:
Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưađủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dânsự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự kháctheo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.
Bên cạnh đó, Điều 73 Luật Hôn nhânvà Gia đình 2014 quy định Người đại diện cho con chưa thành niên:
"Cha mẹ là người đại diện theopháp luật của con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dânsự, trừ trường hợp con có người khác làm giám hộ hoặc có người khác đại diệntheo pháp luật."
Như vậy, trường hợp con chưa đủ 18tuổi thì cha hoặc mẹ là người đại diện theo pháp luật của các con trừ trườnghợp con đã có người khác làm giám hộ hoặc có người khác đại diện theo phápluật. Trong trường hợp của bạn, mẹ sẽ là người đại diện cho con thực hiện thủtục nhận thừa kế. Tuy nhiên, tại khoản 3 Điều 141 Bộ luật Dân sự năm 2015 quyđịnh về phạm vi đại diện thì:
“3. Một cá nhân, pháp nhân có thểđại diện cho nhiều cá nhân hoặc pháp nhân khác nhau nhưng không được nhân danhngười được đại diện để xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với chính mình hoặcvới bên thứ ba mà mình cũng là người đại diện của người đó, trừ trường hợp phápluật có quy định khác”.
Do đó, trường hợp mẹ đã là người đạidiện cho con thì không thể thay con xác lập giao dịch tặng cho di sản thừa kếvới chính mình, nên việc mẹ và con thực hiện tặng cho phần thừa kế là không thểthực hiện được theo quy định của pháp luật.
2.Chia di sản thừa kế khi người thừa kế chưa đủ 18 tuổi
Chia di sản thừa kế khi người thừakế chưa đủ 18 tuổi
Theo quy định của pháp luật dân sựthì những người chưa thành niên là người chưa đủ mười tám tuổi.
Thông thường thì khi thực hiện cácgiao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luậtcủa người đó xác lập, thực hiện như là cha mẹ hoặc những giám hộ. Những ngườitừ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dânsự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụnhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.
Khi những người từ đủ mười lăm tuổiđến chưa đủ mười tám tuổi có thể tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự,trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản như đất đai, nhà cửa, động sảnlà xe môtô và xe ôtô phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luậtphải được người đại diện theo pháp luật đồng ý theo quy định pháp luật.
+ Trường hợp người chết có để lại dichúc cho người chưa thành niên thì người chưa thành niên sẽ được hưởng di sảntheo ý chí của người để lại di chúc.
Tuy nhiên theo quy định của phápluật khi người có tài sản chết có để lại di chúc thì những người con chưa thànhniên của người chết vẫn được hưởng di sản không phụ thuộc vào nội dụng của dichúc bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản đượcchia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởngdi sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó theo quy địnhcủa pháp luật.
+ Trường hợp người có di sản mấtkhông để lại di chúc thì sẽ chia thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứtự sau đây:
+ Khi người có tài sản chết mà khôngđể lại di chúc thì sẽ chia theo pháp luật theo hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ,chồng của người chết, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết sẽ được hưởng thừa kế theo quy định của pháp luật.
+ Hàng thừa kế thứ hai theo quy địnhcủa pháp luật dân sự bao gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột,chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ôngnội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại khi không có hàng thừa kế thứ nhất hoặc hàngthừa kế thứ nhất không đủ điều kiện để được hưởng di sản của người chết để lại.
+ Ngoài hai hàng thừa kế trên nếukhông có ai được hưởng thì những người ở hàng thừa kế thứ ba sẽ được hưởng disản bao gồm những người sau đây: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết màngười chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột củangười chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
Những người thừa kế được hưởng thừakế theo pháp luật cùng một hàng được hưởng phần di sản bằng nhau khi phân chiadi sản thừa kế của người chết. Khi phân chia di sản thừa kế theo pháp luật thìnhững người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàngthừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng disản hoặc từ chối nhận di sản thì mới được chia cho hàng tiếp theo quy định củapháp luật.
Theo quy định của Bộ luật dân sự thìngười chưa thành niên không thể tự mình xác lập thực hiện việc phân chia di sảnvới những đồng thừa kế khác mà phải thực hiện thông qua người đại diện theopháp luật của người chưa thành niên là bố mẹ và bố mẹ sẽ tham gia phân chia disản thừa kế của người để lại di sản một là chính mình vừa là người đại diệntheo pháp luật của người chưa thành niên.
Do đó, pháp luật hiện nay, khôngphân biệt là người đã thành niên hay chưa thành niên đều được hưởng di sản thừakế như nhau đều bình đẳng trước pháp luật.
3.Thủ tục tặng cho nhà ở khi con chưa đủ 18 tuổi
Câu hỏi: Nhờ luật sư giải đáp giúpvề việc cho con nhà đất như sau: Vợ chồng tôi sắp đi xuất cảnh, hiện đang sởhữu 01 căn nhà tại TP.HCM. Tôi muốn cho con trai tôi còn ở lại VN mới 16 tuổicó được không? Thủ tục như thế nào? Xin cảm ơn luật sư.
Trả lời: Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏiđề nghị tư vấn đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, trường hợp của bạn chúng tôi tưvấn như sau:
Theo yêu cầu của bạn, chúng tôi hiểuvợ chồng bạn đang muốn tặng cho quyền sử dụng đất cho con trai của hai bạn.Việc tặng cho này chính là một dạng của việc thực hiện giao dịch dân sự.
Theo quy định tại Điều 21 Bộ luậtDân sự 2015, người chưa đủ mười tám tuổi là người chưa thành niên. Con trai bạnmới 16 tuổi, do vậy theo quy định của pháp luật, con trai bạn là người chưa thànhniên, do vậy, trong giao dịch dân sự sẽ gặp những hạn chế nhất định. Cụ thể:
Điều 21. Người chưa thành niên
1. Người chưa thành niên là ngườichưa đủ mười tám tuổi.
2. Giao dịch dân sự của người chưađủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.
3. Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủmười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diệntheo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngàyphù hợp với lứa tuổi.
4. Người từ đủ mười lăm tuổi đếnchưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giaodịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dânsự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.
Như vậy, theo quy định này của phápluật, để có thể tặng cho quyền sử dụng đất cho con trai bạn, con trai bạn cầncó người đại diện theo pháp luật. Điều 136 Bộ luật Dân sự 2015 có quy định cáctrường hợp người đại diện theo pháp luật như sau:
Điều 136. Đại diện theo pháp luậtcủa cá nhân
1. Cha, mẹ đối với con chưa thànhniên.
2. Người giám hộ đối với người đượcgiám hộ. Người giám hộ của người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vilà người đại diện theo pháp luật nếu được Tòa án chỉ định.
3. Người do Tòa án chỉ định trongtrường hợp không xác định được người đại diện quy định tại khoản 1 và khoản 2Điều này.
4. Người do Tòa án chỉ định đối vớingười bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
Như vậy, theo pháp luật, vợ chồngbạn đều có thể là người đại diện theo pháp luật của con trai bạn. Tuy nhiên,bạn không thể tham gia một giao dịch dân sự với nhiều tư cách pháp lý: vừa làbên tặng cho, vừa là người đại diện cho bên nhận tặng cho, bởi theo quy địnhtại Khoản 3 Điều 141 Bộ luật Dân sự 2015: Một cá nhân, pháp nhân có thể đạidiện cho nhiều cá nhân hoặc pháp nhân khác nhau nhưng không được nhân danhngười được đại diện để xác lập, thực hiện giao dịch dân sự với chính mình hoặcvới bên thứ ba mà mình cũng là người đại diện của người đó, trừ trường hợp phápluật có quy định khác.
Như vậy, ở thời điểm hiện tại, contrai bạn 16 tuổi hoàn toàn đủ điều kiện để đứng tên trên giấy chứng nhận quyềnsử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở dù chưa đủ tuổi thành niên. Tuy nhiên, giaodịch tặng cho giữa vợ chồng bạn và con không thể thực hiện do vướng mắc về vấnđề người đại diện.
4.Bao nhiêu tuổi nhận được thừa kế là động sản?
Theo Bộ luật dân sự 2015 thì mọi cánhân đều có quyền định đoạt tài sản của mình thể hiện dưới dạng di chúc trướckhi qua đời. Mọi cá nhân đều bình đẳng về quyền thừa kế, không phân biệt nam,nữ, tuổi tác, thành phần, tôn giáo, địa vị chính trị xã hội…đều có quyền để lạitài sản của mình cho người khác và quyền hưởng di sản theo di chúc hoặc theopháp luật.
Di sản là động sản theo quy định củapháp luật được hiểu là những tài sản có thể di dời được.
Với di sản thừa kế là động sản, phápluật hiện hành không quy định giới hạn độ tuổi được hưởng di sản thừa kế. Nhưvậy mọi cá nhân đều có quyền nhận di sản trong trường hợp thuộc diện nhận disản theo pháp luật hoặc theo di chúc không phân biệt độ tuổi. Điều này phù hợpvới nguyên tắc bình đẳng về quyền thừa kế theo quy định của Bộ luật dân sự năm2015.
Tuy nhiên, cần lưu ý trường hợp đặcbiệt khi xác lập quyền đối với di sản là động sản phải đăng ký như: tàu biển,phương tiện nội thủy, tàu cá, tàu bay, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ,phương tiện giao thông đường sắt, vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ,…Trường hợp này, người có quyền được hưởng thừa kế theo di chúc hoặc theo phápluật vẫn được hưởng. Nhưng nếu là người chưa thành niên thì người đại diện hoặcgiám hộ của người chưa thành niên sẽ quản lý tài sản cho người chưa thành niêncho đến khi người đó đủ tuổi được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tàisản theo quy định.
Bao nhiêu tuổi được nhận thừa kế?
Bao nhiêu tuổi được nhận thừa kế làbất động sản?
Bất động sản là gì? Điều 107 Bộ luậtdân sự năm 2015 quy định bất động sản bao gồm:
• Đất đai
• Nhà, công trình xây dựng gắn liềnvới đất đai;
• Tài sản khác gắn liền với đất đai,nhà, công trình xây dựng;
• Tài sản khác theo quy định củapháp luật.
Vậy, bao nhiêu tuổi thì được nhậnthừa kế tài sản là bất động sản? Nhận thừa kế tài sản là bất động sản có cầnđáp ứng điều kiện về độ tuổi không?
Theo như các nguyên tắc chung của Bộluật dân sự năm 2015 về thừa kế thì quyền thừa kế của các cá nhân là bình đẳngnhư nhau không phân biệt độ tuổi, không phân biệt loại tài sản thừa kế. Ở cácđộ tuổi khác nhau thì quyền được hưởng thừa kế là như nhau. Người chưa thànhniên vẫn được hưởng thừa kế tài sản là bất động sản giống như người đã thànhniên.
Tuy nhiên, với tài sản là bất độngsản, do có giá trị lớn nên việc đưa vào giao dịch cần đáp ứng điều kiện nhấtđịnh. Do vậy, nếu người được hưởng di sản thừa kế là người chưa thành niên thìngười đại diện hoặc giám hộ của người chưa thành niên sẽ quản lý tài sản chongười chưa thành niên cho đến khi người đó đủ tuổi được thực hiện giao dịch dânsự liên quan đến tài sản theo quy định.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội.
Luật sưTrần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư GiaĐình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.
Trân trọngcảm ơn.
ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)
Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)
5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)
68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM
Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958
Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006
Email: luatsuthanhpho@gmail.com