1. Lãi suất cho vay là bao nhiêu thì phạm tộicho vay nặng lãi?

Câu hỏi: Nhờ luật sưgiải đáp giúp về cho vay nặng lãi như sau: Do kinh doanh thiếu vốn tôi đã phảiđi vay tiền ở bên ngoài, với mức lãi suất do chủ nợ đưa ra là 4%/tháng. Tôimuốn hỏi mức lãi suất tôi vay như trên có là vay với lãi suất nặng không? Cóquy định nào về việc tính lãi suất khi các bên tự cho vay mượn không?

Nếu bên cho vay màthưa tôi ra pháp luật (do mấy tháng gần đây tôi thiếu tiền chưa trả tiền lãihàng tháng cho họ, họ đòi đưa tôi ra pháp luật xử lý) thì họ có bị tội cho vaynặng lãi không? Tội này xử như thế nào theo pháp luật, xin cảm ơn luật sư.

Trả lời: Chào bạn, Cảmơn bạn đã tin tưởng gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến bộ phận luật sư Hình sự -Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, đối với trường hợp trên chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất: Về mức lãisuất cho vay

Điều 468 Bộ luật Dânsự 2015 có quy định về lãi suất vay như sau:

'Ƈ. Lãi suất vay docác bên thỏa thuận.

Trường hợp các bên cóthỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/nămcủa khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác…

Trường hợp lãi suấttheo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mứclãi suất vượt quá không có hiệu lực.”

Như vậy, trường hợpcủa bạn lãi suất do các bên thỏa thuận và không được vượt quá: 20%/ năm củakhoản tiền vay

Lãi suất cho vay tốiđa trung bình một tháng sẽ là: 20% : 12 tháng = 1,666%/tháng

Bạn và phía bên chovay thỏa thuận lãi suất 4%/tháng đã vượt quá mức lãi suất tối đa mà pháp luậtcho phép. Khi sảy ra tranh chấp thì pháp luật không thừa nhận và không bảo vệquyền lợi cho bên cho vay đối với phần lãi suất vượt quá đó.

Thứ hai: Về cấu thànhtội cho vay nặng lãi

Theo quy định Điều 201Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2015 có quy định như sau:

'Ƈ. Người nào tronggiao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần mức lãi suất cao nhất quyđịnh trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đãbị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03năm.

2. Phạm tội thu lợibất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Người phạm tội còncó thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chứcvụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.''

Lãi suất suất cao nhấtmà pháp luật quy định trên tháng là: 5 lần x 1,666% = 8,33% (mức lãi suất bạnáp dụng cho vay là 4%/tháng).

Như vậy, chỉ khi mứclãi suất cao hơn lãi suất cao nhất pháp luật quy định 5 lần trở lên thì mới cầuthành tội cho vay nặng lãi theo pháp luật hình sự. Hiện lãi suất bạn đang vaychỉ gấp lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định 2,40 lần, cho nên phía cho vaykhông cấu thành tội cho vay nặng lãi theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bên vaykhông trả được nợ và phía bên cho vay khởi kiện ra tòa án thì pháp luật chỉ bảovệ quyền lợi của bên cho vay trong phạm vi lãi suất mà pháp luật cho phép. Phầnvượt quá lãi suất sẽ không được pháp luật bảo vệ.

2. Tội cho vay nặng lãi theo quy định Bộ luậtHình sự?

Để đảm bảo quyền vàlợi ích chính đáng của các bên cũng như đảm bảo an ninh, trật tự và sự quản lýcủa nhà nước, pháp luật đã quy định các chế tài đối với người thực hiện hành vicho vay với lãi suất cao, trong đó có cả chế tài hình sự với tội cho vay nặnglãi.

Tuy nhiên, nhiều ngườichưa nắm rõ các quy định pháp luật về vấn đề này nên còn gặp nhiều vướng mắc,lúng túng trong cách xử lý đối với trường hợp vay tiền. Vậy Tội cho vay nặnglãi theo quy định bộ luật hình sự? được quy định cụ thể như thế nào?

Căn cứ theo Điều 201Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 về Tội cho vay lãi nặng tronggiao dịch dân sự:

“1. Người nào tronggiao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suấtcao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồngđến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi nàyhoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạttiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữđến 03 năm.

2. Phạm tội mà thu lợibất chính 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Người phạm tội còncó thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chứcvụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.”

– Chủ thể của tội chovay nặng lãi

Về mặt chủ thể của tộiphạm này không phải là chủ thể đặc biệt. Chủ thể của tội cho vay lãi nặng làbất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự

– Các dấu hiệu thuộcvề khách thể của tội phạm

Khách thể của tội phạmnày là trật tự quản lý kinh tế mà cụ thể là trật tự trong lĩnh vực kinh doanhtiền tệ. Đối tượng tác động của tội phạm này là số tiền mà người phạm tội chongười khác vay, dùng tiền để kinh doanh bất hợp pháp.

– Các dấu hiệu thuộcvề mặt khách quan của tội phạm

Hành vi khách quan củangười phạm tội là hành vi cho người khác vay tiền. Hai bên có thể tự thỏa bằnghợp đồng hoặc qua lời nói miệng với nhau.

Hậu quả trực tiếp củahành vi cho vay lãi nặng là gây thiệt hại cho người vay, làm cho người vay phảichịu mức lãi quá cao. Ngoài ra, việc xác định hậu quả sẽ có ý nghĩa trong việcđánh tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi cho vay lãi nặng khi quyết địnhhình phạt.

Bên cạnh đó, các dấuhiệu khách quan khác của tội phạm là mức lãi suất mà người cho vay yêu cầu ngườivay phải trả cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ năm lần trởlên và hành vi cho vay phải , thu lợi bất chính từ trên 30.000.000 đồng trởlên.

– Các dấu hiệu về mặtchủ quan của tội phạm

Người thực hiện hànhvi cho vay lãi nặng là do cố ý. Họ nhận thức rõ hành vi của mình là trái phápluật, biết rõ hành vi của mình là gây thiệt hại cho người vay, những vì lợinhuận nên vẫn thực hiện.

Động cơ, mục đích củangười phạm tội này không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm. Tuynhiên, người phạm tội cho vay lãi nặng bao giờ cũng vì động cơ tư lợi.

Hình phạt tội cho vaynặng lãi

Ngoài ra, Tội cho vaynặng lãi theo quy định bộ luật hình sự? còn được quy định mức xử phạt căn cứĐiều 201 Bộ luật hình sự 2015. Không phải trong mọi trường hợp việc cho vaynặng lãi đều bị xử lý về hình sự. Hành vi này chỉ trở thành tội phạm khi thỏamãn các điều kiện về lãi suất vay gấp 5 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quyđịnh trong Bộ luật dân sự (20%/năm) và có sự thu lợi bất chính từ 30.000.000đồng trở lên, hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bịkết án về tội này, chưa xóa án tích mà còn vi phạm.

Ngoài ra, tại điều 201Bộ luật hình sự 2015 cũng quy định mức hình phạt cụ thể như sau tùy vào mức độvà tính chất của hành vi cho vay nặng lãi theo các khung khác nhau. Khung 1(khoản 1) phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạokhông giam giữ đến 03 năm. Khung 2 (khoản 2) đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cảitạo không giam giữ đến 03 năm. Bên cạnh đó là hình phạt bổ sung: Người phạm tộicòn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệmchức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Người vay nặng lãi có phạm tội?

Theo Luật sư Trần MinhHùng –Trưởng văn phòng Luật Sư Gia Đình, theo qui định của pháp luật, nhữngngười đi vay đều được xem là nạn nhân nên họ được pháp luật bảo vệ mà khôngphải bị truy cứu trách nhiệm pháp lý gì.

Luật sư Trần Minh Hùngphân tích, khoản thu rất lớn từ tội cho vay nặng lãi là khoản thu lợi bấtchính, nếu xác định đây là thu lợi do cho vay nặng lãi thì sẽ bị sung công quỹnhà nước và phạt gấp 5 lần số tiền thu lợi bất chính. Nếu xác định đây là hậuquả của tội cưỡng đoạt tài sản thì sẽ trả lại cho bị hại.

Từ đó, Luật sư TrầnMinh Hùng, hiện nay, thực trạng việc cho vay nặng lãi ngày càng gia tăng, cácđối tượng cho vay nặng lãi manh động, côn đồ, hung hãn khi đi đòi nợ. Đây cũngchính là nguyên nhân dẫn đến các vụ ẩu đả, cướp tài sản, bắt giữ người tráipháp luật, cố ý gây thương tích. Tuy nhiên, do tâm lý sợ hãi nên các bị hạikhông ai dám đứng ra tố cáo các đối tượng này. Vì vậy, các cơ quan pháp luậtcần phải có nhiều biện pháp hơn nữa nhằm kịp thời ngăn ngừa, phát hiện các loạitội phạm liên quan. Từ đó, nâng cao hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng,chống tội phạm này.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôi là hãng luật tổnghợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viêncó trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biếtrộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trongnghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghềluật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội. 

Luật sư Trần Minh HùngTrưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiềunăm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởngvới nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênhtruyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hìnhViệt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV,THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOVGiao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hìnhQuốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank,Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụGiết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái...và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính,doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tíchcực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sưchúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luậtvà cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIAĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com