Luật sư tư vấn tranh chấp quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn?
Luật sư tư vấn tranh chấp quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn?
Luật sư tư vấn tranh chấp quyền nuôi con khi không đăng ký kết hôn?
Do vậy, cha của cháu bé có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người cha trong đó có quyền chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, cấp dưỡng, thừa kế...
Trong trường hợp, không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Như vậy, dù bạn có đăng ký kết hôn hay không thì vấn đề quyền nuôi con sẽ được xử lý như trường hợp có đăng ký kết hôn.
Theo đó, về nguyên tắc vợ, chồng tự thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối với con. Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
1.Tranh chấp quyền nuôi con khi khôngđăng ký kết hôn
Câu hỏi: Cho em hỏi con em năm naygần 03 tuổi và đang ở với em. Em và chồng của em không có giấy kết hôn và khaisinh con của em mang họ em. Em và chồng em li hôn khoảng 06 tháng nhưng chúngem chỉ viết giấy tay và không ra Toà án. Do hoàn cảnh gia đình mà em gửi con emcho mẹ em chăm sóc và em sang Malaysia làm việc. Nay chồng em muốn qua giànhquyền nuôi con với em. Vậy cho em hỏi em có được quyền nuôi con không ạ? Em xincảm ơn.
Trả lời:
Trong trường hợp này, hai bạn chỉ làchung sống như vợ chồng và không được pháp luật công nhận là vợ chồng. Nên cháubé không được coi là sinh ra trong thời kỳ hôn nhân, không được xác định là conchung vợ chồng (thường được gọi là con ngoài giá thú).
Mặc dù cháu bé khai sinh mang họ củabạn nhưng pháp luật không tước bỏ quyền của người cha đối với con. Theo khoản 1Điều 89 Luật Hôn nhân và Gia đình, người không được nhận là cha, mẹ của mộtngười có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình.
Do vậy, cha của cháu bé có đầy đủquyền và nghĩa vụ của người cha trong đó có quyền chăm sóc, nuôi dưỡng, giáodục, cấp dưỡng, thừa kế...
Trong trường hợp, không đăng ký kếthôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệvợ chồng; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tạiĐiều 15 và Điều 16 của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Như vậy, dù bạn có đăng ký kết hônhay không thì vấn đề quyền nuôi con sẽ được xử lý như trường hợp có đăng ký kếthôn.
Theo đó, về nguyên tắc vợ, chồng tựthỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên đối vớicon. Nếu không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trựctiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Trường hợp của bạn, con bạn gần 3 tuổi(tức là dưới 36 tháng tuổi) sẽ được giao cho bạn trực tiếp nuôi.
Tuy nhiên, trường hợp người mẹ khôngđủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chacủa cháu có thể giành quyền nuôi con.
Theo thông tin bạn cung cấp, bạnkhông trực tiếp nuôi con mà bố cháu bé lại có đầy đủ chứng cứ chứng minh bạnkhông đủ điều kiện (vật chất, tinh thần) là bạn không đủ điều kiện để trực tiếptrông nom, chăm sóc, giáo dục con thì rất có thể sẽ giành được quyền nuôi con.
Vấn đề này Tòa án sẽ xem xét dựatrên việc xem xét toàn diện các yếu tố nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt nhất chocháu bé.
2.Tư vấn thủ tục đăng ký nhận con ngoài giá thú ?
Chào luật sư, tôi có một chút thắcmắc về thủ tục nhận con ngoài giá thú: Tôi và vợ tôi có một đứa con gái sinhnăm 2010 nhưng vì chưa đăng ký kết hôn nên cháu mang họ mẹ.
Và năm 2014 chúng tôi đã đăng ký kếthôn và bây giờ tôi muốn làm thủ tục nhận cha cho con và đổi họ để cho cháu đihọc trước khi đăng ký kết hôn thì vợ tôi đăng ký hộ khẩu ở Thái Bình năm 2014,chúng tôi đăng ký kết hôn đồng thời nhập khẩu luôn về nhà tôi ở Hải Phòng, còncon tôi đăng ký khai sinh tại Thái Bình. Nhưng nay tôi đi làm thủ tục thì cánbộ tư pháp Thái Bình không làm với lí do là vợ tôi đã chuyển khẩu rồi thì phảilàm tại UBND nơi tôi ở. Còn UBND nơi tôi ở thì chỉ làm cho thủ tục nhận cha chocon còn việc thay đổi họ tên cha và làm lại giấy khai sinh thì lại phải sangUBND Thái Bình.
Vậy kính mong luật sư tư vẫn cán bộtư pháp làm như vậy có đúng không?
Xin cảm ơn luật sư đã tư vấn!
Trả lời:
Theo quy định tại Điều 25 Luật Hộtịch năm 2014 có quy định về thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con như sau:
"1. Người yêu cầu đăng ký nhậncha, mẹ, con nộp tờ khai theo mẫu quy định và chứng cứ chứng minh quan hệ chacon hoặc mẹ con cho cơ quan đăng ký hộ tịch. Khi đăng ký nhận cha, mẹ, con cácbên phải có mặt.
2. Trong thời hạn 03 ngày làm việckể từ ngày nhận đủ giấy tờ theo quy định tại khoản 1 Điều này, nếu thấy việcnhận cha, mẹ, con là đúng và không có tranh chấp, công chức tư pháp - hộ tịchghi vào Sổ hộ tịch, cùng người đăng ký nhận cha, mẹ, con ký vào Sổ hộ tịch vàbáo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.
Trường hợp cần phải xác minh thìthời hạn được kéo dài thêm không quá 05 ngày làm việc."
Theo quy định trên, anh chuẩn bị hồsơ giấy tờ gồm có: tờ khai (theo mẫu), giấy khai sinh của con, các giấy tờ,chứng cứ chứng minh quan hệ cha, con đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú củangười cha hoặc của người con để làm thủ tục đăng ký nhận cha cho con. Khi đilàm thủ tục thì các bên cha, mẹ, con đều phải có mặt.
Sau khi có Quyết định công nhận việcnhận cha, con anh mang Quyết định công nhận việc nhận cha cho con đến Ủy bannhân dân cấp xã nơi đăng ký khai sinh của cháu để làm thủ tục xin bổ sung thôngtin vào Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh cho cháu bé ( vì cơ quan này làcơ quan đã cấp giấy khai sinh cho cháu). Ủy ban nhân dân cấp xã sẽ bổ sungthông tin về người cha vào Sổ đăng ký khai sinh và Giấy khai sinh của cháu bé.Sau đó, anh có thể sử dụng Giấy khai sinh mới của cháu đã được bổ sung thêm têncủa anh để làm thủ tục nhập khẩu cho cháu theo Hộ khẩu của anh.
Xin cảm ơn!
3. Ai được nuôi con ngoài giá thú
Thưa luật sư. Tôi cóvài câu hỏi thắc mắc về quyền nuôi con ngoài giá thú hiện không biết phải giảiquyết ra sao. Mong luật sư tư vấn giúp tôi. Tôi năm nay 28 tuổi. Hiện đã lythân với chồng cũ được 1 năm và có 1 con chung 3tuổi rưỡi cháu hiện sống với bốvà ông bà nội.
Hiện giờ tôi đang mangthai được 8 tháng với người đàn ông khác, chỉ mang thai chứ không sống chung,tôi có thai và thương con nên tôi quyết định giữ lại đứa bé vì nghĩ mình đangsống 1 mình, tôi đã nghĩ đơn giản là sinh con và nuôi con làm 1 người mẹ đơnthân nên tôi không quan tâm về gia đình lẫn hoàn cảnh của cha đứa bé. Tới giờđược 8 tháng rồi tôi vẫn chỉ biết đến tên của cha đứa bé, còn ngoài ra tôikhông biết gì hết kể cả nhà cửa ở đâu. Và tôi muốn đứa bé sẽ mang họ mẹ. Hômnay cha đứa bé đến nói là sẽ dành quyền nuôi con khi tôi sinh nó ra. Tôi đangrất hoang mang không biết tôi phải làm gì để giữ được con của tôi vì gia đìnhcha đứa bé là gia đình có tiền. Còn tôi thì không có nhiều. Từ lúc mang thaingười đàn ông đó chưa lo lắng được gì cho mẹ con tôi cả , thậm chí 1 vài lầncòn mang tài sản của tôi đi cắm và tôi phải bỏ tiền ra để lấy về. Tôi đã bỏ hếttất cả để con chào đời nên tôi không thể để họ cướp con tôi đi được. Khi có đứabé tôi lại bị mất công việc, hiện tôi đang sống với mẹ đẻ chờ sinh con song tôimới đi làm lại, hiện giờ tài chính của tôi không có và rất khó khăn mà cha đứabé không giúp được gì, đợi tôi sinh xong rồi nói sẽ mang con tôi đi vì họ cóđiều kiện để con tôi sống tốt và đầy đủ. Mong luật sư tư vấn giúp tôi. Phải làmnhững gì , chuẩn bị những gì để nếu có phải ra toà tôi cần phải chứng minh nhưthế nào? Và tôi sợ khi tôi đang ở cữ cha đứa bé đến cướp con tôi đi thì họ cóphạm luật không? Tôi rất lo sợ điều đó vì tôi ko biết nhà cha đứa bé ở đâu cả.
Xin luật sư trả lời giúp tôi.
Trả lời:
Cảm ơn bạn đã gửi câuhỏi đề nghị tư vấn đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình, trường hợp của bạn chúng tôitư vấn như sau:
Thứ nhất, về tranhchấp quyền nuôi con:
Khoản 7 Điều 3 Luậthôn nhân và gia đình 2014 giải thích: “Chung sống như vợ chồng là việc nam, nữtổ chức cuộc sống chung và coi nhau như là vợ chồng”. Tuy nhiên, việc xác địnhcó coi là “ chung sống như vợ chồng” hay không còn tùy thuộc vào ý chí của mỗingười. Ở đây, bạn cho rằng không sống chung như vợ chồng nhưng có thể Tòa sẽ cónhận định khác tùy thuộc vào tình hình thực tế.
Tuy nhiên, Khoản 1Điều 88 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về việc xác định cha, mẹnhư sau: “Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trongthời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng. Con được sinh ra trong thời hạn 300ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thaitrong thời kỳ hôn nhân. Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹthừa nhận là con chung của vợ chồng”. Do đó, bạn và chồng bạn chưa ly hôn nêncon bạn khi sinh ra có thể xác định là con chung của vợ chồng bạn vì là consinh ra trong thời kì hôn nhân.
Người đàn ông khác(cha ruột của em bé) có thể giành quyền nuôi con với bạn khi chứng minh đượcmình là cha thông qua việc khởi kiện yêu cầu Toà án xác nhận quan hệ cha con.Tuy quan hệ giữa bạn và cha ruột đứa bé không được công nhận nhưng khi có tranhchấp về quyền nuôi con thì theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 Luật hôn nhân vàgia đình 2014 thì: “ quyền và nghĩa vụ đối với con, tài sản, nghĩa vụ hợp đồnggiữa các bên được giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 Luật này.”
Như vậy, khi có tranhchấp về quyền nuôi con giữa bạn và cha ruột em bé thì sẽ được giải quyết tươngtự tranh chấp về quyền nuôi con trong trường hợp ly hôn theo Luật hôn nhân vàgia đình 2014.
Theo Điều 81 Luật Hônnhân và gia đình 2014 quy định như sau:
“ 1. Sau khi ly hôn,cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục conchưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không cókhả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luậtnày, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.
2. Vợ, chồng thỏathuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hônđối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao concho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từđủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
3. Con dưới 36 thángtuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điềukiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ cóthỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”.
Theo đó, bạn và charuột em bé có thể thỏa thuận với nhau về việc nuôi con nhưng nếu hai bên khôngthể thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết. Khi đó, Tòa sẽ quyếtđịnh giao con cho một bên trực tiếp chăm sóc căn cứ vào quyền lợi trực tiếp củacon.
Khi Tòa quyết định thìvề nguyên tắc con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừtrường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôidưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, con bạn dưới36 tháng tuổi nên bạn được ưu tiên quyền nuôi bé nhưng bạn phải chứng minh mìnhđủ điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Bạn phải chứng minhvề tài chính, về thời gian, điều kiện chăm sóc con…Bạn cũng có thể cung cấpchứng cứ về việc cha ruột của bé không cấp dưỡng, không giúp đỡ bạn trong thờigian bạn mang thai hay không đủ điều kiện nuôi dưỡng bé, không tạo cho con đượckhông khí gia đình có sự gần gũi nâng niu của cả cha và mẹ và tạo cho con mộtmôi trường phát triển tốt để giành lợi thế cho mình. Cũng nói thêm rằng yếu tốvề điều kiện kinh tế chỉ là một phần và không có tầm chi phối lớn đến việcquyết định ai có quyền nuôi con nên việc bạn tạm thời không có việc làm cũngkhông quá ảnh hưởng đến quyền nuôi con của bạn.
Khi đó, Tòa sẽ dựatrên tình hình thực tế và lợi ích của con để quyết định giao con cho ai trựctiếp nuôi dưỡng. Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền chăm sóc, thăm nomcon và có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con tới khi con đủ 18 tuổi.
Thứ hai, về việc chabé đến bắt bé về nuôi:
Về việc bạn lo lắngtrong thời gian bạn ở cữ cha ruột bé đến bắt bé đi thì nếu trong thời gian đó,cha em bé chưa thể chứng minh mình là cha em bé hay chưa làm thủ tục xác nhậnquan hệ cha con thì cha bé hoàn toàn chưa có quyền giành quyền nuôi con vớibạn. Khi đó, nếu cha bé bắt bé đi thì có thể phạm tội chiếm đoạt trẻ em theo Bộluật hình sự: “ người nào mua bán, đánh tráo hoặc chiếm đoạt trẻ em dưới bất kìhình thức nào, thì bị phạt tù từ ba năm đến mười năm”
Theo hướng dẫn tạiKhoản 3 Điều 4 Thông tư liên tịch số 01/2013/TTLT/TANDTC- VKSNDTC- BCA- BTP xácđịnh hành vi chiếm đoạt trẻ em là: “Chiếm đoạt trẻ em” là hành vi dùng vũ lực,đe dọa dùng vũ lực, bắt trộm, lừa đảo, lợi dụng tình trạng khó khăn, sự lệthuộc của cha mẹ hoặc của người nuôi dưỡng trẻ em nhằm chiếm giữ đứa trẻ hoặcgiao cho người khác chiếm giữ đứa trẻ đó.”
Tóm lại: cha ruột bécó quyền giành quyền nuôi bé với bạn khi cha ruột bé chứng minh được mình làcha của bé. Khi đó, Tòa sẽ quyết định ai là người trực tiếp nuôi bé dựa trênnhững điều kiện tốt nhất cho bé. Do bé dưới 36 tháng tuổi nên sẽ bạn sẽ đượclợi thế trong việc giành quyền nuôi con. Đồng thời bạn cần chuẩn bị các chứngcứ chứng minh cha bé không có đủ điều kiện nuôi con và các chứng cứ chứng minhbạn đủ điều kiện nuôi dưỡng bé. Còn về việc nếu cha bé đến bắt bé khi chưa xácđịnh được quan hệ cha con thì có thể bị xử lý hình sự về tội chiếm đoạt trẻ emtheo quy định Bộ luật hình sự.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều độingũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độcao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năngtư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghềnghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luậtsư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội.
Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình-Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấnđược rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấnpháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như: ĐàiTruyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyềnhình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đàitiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nóiViệt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Phápluật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, BáoVnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sưđược Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòagiả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân,Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thônguy tín. Là Luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quantrọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụđại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷLong Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người,Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụán khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.…luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự côngbằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lýcho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.
Trân trọng cảm ơn.
ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sưThành Phố)
Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)
5/1 NguyễnDu, Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)
68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM
Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958
Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006
Email: luatsuthanhpho@gmail.com