Luật sư tư vấn tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất ?

1. Vấn đề lựa chọn hình thức tặng cho tài sảnhay lập di chúc để lại tài sản cho người khác

Như ở trên đã đề cập,có thể thấy được rằng, mặc dù hợp đồng tặng cho hay di chúc đều là hình thứcchuyển giao tài sản thuộc sở hữu của mình cho người khác. Tuy nhiên, xét về bảnchất thì hai hình thức này lại khác nhau hoàn toàn, cụ thể:

– Di chúc chỉ phátsinh hiệu lực kể từ thời điểm mở thừa kế, tức là thời điểm người có tài sảnchết. Tính từ thời điểm đó, người có quyền thừa kế mới có quyền và nghĩa vụ đốivới tài sản này

– Hợp đồng tặng chophát sinh hiệu lực kể từ thời điểm tặng cho tài sản, khi hợp đồng tặng cho đượcpháp luật công nhận (nếu tài sản là bất động sản thì kể từ thời điểm người đượctặng cho đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền). Như vậy, quyền của ngườitặng cho sẽ chấm dứt tại thời điểm đó.

Như vậy, việc lựa chọncủa cá nhân có tài sản trong việc chuyển giao tài sản của mình cho người khácthông qua hợp đồng tặng cho hay di chúc còn tùy thuộc vào mục đích, khả năng vàmong muốn của người có tài sản. Chẳng hạn:

– Nếu một người muốnđể lại tài sản của mình cho người khác sau khi bản thân chết thì lựa chọn hìnhthức lập di chúc.

– Nếu muốn tặng cho,chuyển quyền sở hữu tài sản của mình cho người khác ngay khi đang còn sống thìlựa chọn hình thức lập hợp đồng tặng cho.

3. Con gái có đượcchia di sản thừa kế theo pháp luật không?

Tóm tắt câu hỏi:

Xin chào Luật sư GiaĐình. Chúng tôi có 5 người gồm 2 người con trai, 3 con gái, mẹ tôi có một ngườicon gái riêng khác cha. Cha tôi mất năm 2002, mẹ tôi mất sau đó 2 năm 2004không có di chúc phân chia tài sản, tài sản là một mảnh vườn rộng 1647 m2 có giấychứng nhận quyền sử dụng đất mang tên cha tôi, một ngôi nhà cấp 4 và cây ăn quảtrong vườn. Sau khi cha mẹ tôi mất do điều kiện công tác xa nhà nên mọi tài sảntrên đất đều do anh tôi quản lí và sử dụng; đến năm 2012 anh trai tôi tự ý xâydựng nhà ngay trước mặt ngôi nhà của cha mẹ tôi và các công trình trên đất màkhông hỏi ý kiến của anh em trong gia đình nên việc xây dựng chúng tôi khôngbiết, đến năm 2015 chúng họp gia đình bàn chia đất thành 5 phần nhưng anh traikhông đồng ý, chỉ đồng ý chia cho 2 anh em trai, sau đó chúng tôi làm đơn nhờchính quyền giải quyết hòa giải nhưng không thành từ đó đến nay gần 3 năm. Xinhỏi luật sư hiện nay chúng tôi làm đơn đề nghị tòa án huyện giải quyết có đượckhông? Nếu tòa án giải quyết thì chúng tôi có đảm được bảo quyền lợi không?Trình tự thủ tục trình lên tòa án như thế nào? Mong luật sư tư vấn, xin cảm ơn!

Luật sư tư vấn:

Cám ơn bạn đã gửi câuhỏi đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình. Với thắc mắc của bạn, chúng tôi đưa ra quanđiểm tư vấn của mình như sau:

1. Căn cứ pháp lý

+ Bộ luật dân sự 1995

+ Bộ luật tố tụng dânsự 2015

2. Giải quyết vấn đề

Theo thông tin bạncung cấp, cha bạn và mẹ bạn mất lần lượt năm 2002 và năm 2004, nên việc chiathừa kế trong trường hợp này sẽ được áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự 1995,theo đó, khi cha và mẹ bạn bạn mất không có để lại di chúc nên di sản thừa kếsẽ được chia theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế theo quy địnhcủa Điều 679 Bộ luật Dân sự 1995 như sau:

“Điều 679. Người thừakế theo pháp luật

1- Những người thừa kếtheo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;

b) Hàng thừa kế thứhai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết;

c) Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột.

2- Những người thừa kếcùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3- Những người ở hàngthừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đãchết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng thừa kế hoặc từ chốinhận di sản.”

Theo thông tin bạncung cấp, ba bạn có một mảnh vườn mang tên cha bạn, ngôi nhà và cây ăn quảtrong vường, năm 2002 cha bạn mất, nếu không để lại di chúc, thì phần di sảnnêu trên ( trong trường hợp tất cả di sản trên đều được xác định là tài sản củaba bạn lúc còn sống) hoặc phần di sản trong khối tài sản nêu trên ( nếu phầntài sản trên được xác định là sở hữu chung của ba bạn với mẹ bạn hoặc nhữngngười khác) sẽ được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất gồmcó: ông bà nội của bạn, mẹ bạn và con ruột, nếu người con riêng của mẹ bạn cóchăm sóc, nuôi dưỡng cha bạn thì vẫn được chia di sản thừa kế.

Năm 2004, mẹ bạn mấtđi, không để lại di chúc nên phần di sản của mẹ bạn cũng sẽ được chia đều chonhững người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, trong đó có các người con, ông bàngoại của bạn ( nếu còn sống).

Như vậy, việc anh traibạn tự ý chiếm di sản thừa kế về phần mình là không có căn cứ, sau khi họp bàngia đình về vấn đề phân chia di sản thừa kế nhưng không được sự đồng thuận tấtcả ý kiến. Trong trường hợp này, bạn hoặc những người thừa kế khác có quyền gửiđơn khởi kiện yêu cầu phân chia di sản thừa kế đến Tòa án để yêu cầu giảiquyết.

Hồ sơ khởi kiện chiadi sản thừa kế theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:

+ Đơn khởi kiện (theomẫu)

+ Các giấy tờ về quanhệ giữa người khởi kiện và người để lại tài sản: Giấy khai sinh, Chứng minh thưnhân dân, giấy chứng nhận kết hôn, sổ hộ khẩu, giấy giao nhận nuôi con nuôi đểxác định diện và hàng thừa kế;

+ Giấy chứng tử củangười để lại di sản thừa kế;

+ Bản kê khai các disản;

+ Các giấy tờ, tàiliệu chứng minh sở hữu của người để lại di sản và nguồn gốc di sản của người đểlại di sản;

+ Các giấy tờ khác:biên bản giải quyết tại UBND xã, phường, thị trấn (nếu có), tờ khai từ chốinhận di sản (Nếu có).

Sau khi nhận được đơnkhởi kiện, Tòa án phải xem xét những tài liệu, chứng cứ cần thiết, nếu xét thấythuộc thẩm quyền của mình thì Tòa án sẽ thông báo cho bạn biết để đương sự nộptiền tạm ứng án phí và sau khi nộp tiền tạm ứng án phí, Tòa án sẽ tiến hànhgiải quyết tranh chấp.

2. Tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất?

Thưa luật sư, xin Luậtsư cho em hỏi: bà ngoại em sinh được một mình mẹ em, còn ông ngoại em thì đivới người khác có hai người con một trai và một gái, nhưng không có đăng ký kếthôn. Ông em mất đi để lại mảnh đất 1500 m2.

Cho em hỏi: đất này cóphải chia cho hai người con riêng của ông không ?

Em xin cảm ơn!

Trả lời:

Theo như thông tin bạncung cấp, chúng tôi tư vấn như sau:

Thứ nhất, ông bạn mấtđể lại di chúc, trong trường hợp này, sẽ căn cứ vào nội dung của di chúc, nếudi chúc hợp pháp, đúng quy định của pháp luật để phân chia di sản thừa kế củaông bạn theo quy định tại Chương XXII Bộ luật dân sự 2015.

Thứ hai, ông bạn mất,không để lại di chúc, theo đó mảnh đất 1500 m2 sẽ được chia theo pháp luật theoChương XXIII Bộ luật dân sự năm 2015. Cụ thể:

"Điều 651. Ngườithừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kếtheo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;

b) Hàng thừa kế thứhai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ôngngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụnội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kếcùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàngthừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đãchết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chốinhận di sản."

Như vậy, hai người conriêng của ông bạn được xem là con ruột của ông, nếu họ chứng minh được có quanhệ huyết thống với ông bạn thì họ đương nhiên thuộc hàng thừa kế thứ nhất củaông bạn. Do đó, đất này phải chia cho cả hai người con riêng của ông bạn. Trongtrường hợp, hai người con riêng không chứng minh được có quan hệ huyết thốngvới ông bạn thì họ sẽ không được hưởng thừa kế.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...

cộng tác viên có trình độcao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năngtư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghềnghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luậtsư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội. 

Luật sư Trần Minh HùngTrưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiềunăm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyền thông tin tưởngvới nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênhtruyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hìnhViệt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV,THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOVGiao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hìnhQuốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và phápluật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trêncả nước... là luật sư được Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo chonhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật vớitrường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luậtcho các hãng truyền thông uy tín. Là Luật sư  bào chữa, tư vấn chonhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin,người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank,Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụGiết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái...và các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính,doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tíchcực sự công bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sưchúng tôi.

Chúng tôi cùng tư vấn luậtvà cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.

Trân trọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIAĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com