Xúc phạm, công kích người khác trên mạng xã hội có bị xử phạt không? Xử phạt như thế nào?

Xúc phạm,công kích người khác trên mạng xã hội có bị xử phạt không? Xử phạt như thế nào?Hoạt động trên không gian mạng cần tuân thủ theo pháp luật, cụ thể thế nào?

Trả lời:

Việccá nhân viết các nội dung bình luận (comment) chia sẻ quan điểm, thông tin vàocác bài viết trên mạng xã hội, cũng sẽ bị xử phạt như hành vi viết bài, đăng tảibài viết có nội dung chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc,vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cánhân...

Theođó, tùy vào hành vi khách quan, khách thể, chủ thể của hành vi phạm tội cũngnhư hậu quả do hành vi đó gây ra mà Bộ luật Hình sự 2015 điều chỉnh, quy địnhtrong nhiều điều luật với các tội phạm cụ thể như: Tội vu khống (Điều 156); Tộilàm nhục người khác (Điều 155); Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điệnthoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác của người khác(Điều 159); Tội cố ý làm lộ bí mật nhà nước; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêuhủy vật hoặc tài liệu bí mật nhà nước (Điều 337); Tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước;tội làm mất vật, tài liệu bí mật nhà nước (Điều 338); Tội cố ý làm lộ bí mậtcông tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác (Điều361); Tội vô ý làm lộ bí mật công tác; tội làm mất tài liệu bí mật công tác (Điều362)…

Tuynhiên, theo Khoản 2 Điều 8 Bộ luật Hình sự 2015 quy định "Những hànhvi tuy có dấu hiệu của tội phạm nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đángkể thì không phải là tội phạm và được xử lý bằng các biện pháp khác". Theođó, Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (được sửađổi bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP) quy định về hành vi phạm cácquy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử đượcthiết lập thông qua mạng xã hội như sau:

“Vi phạm cácquy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử đượcthiết lập thông qua mạng xã hội

1. Phạt tiềntừ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội đểthực hiện một trong các hành vi sau:

a) Cung cấp,chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạmuy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;

b) Cung cấp,chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, khôngphù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;

c) Cung cấp,chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;

d) Cung cấp,chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tộiác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;

đ) Cung cấp,chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không đượcsự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc chưa được phép lưu hành hoặc đãcó quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu;

e) Quảng cáo,tuyên truyền, chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm;

g) Cung cấp,chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện hoặc thể hiện không đúngchủ quyền quốc gia;

h) Cung cấp,chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.

2. Phạt tiềntừ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi tiết lộ thông tin thuộcdanh mục bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và bí mật khác mà chưa đếnmức truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Nhưvậy, hành vi sử dụng mạng xã hội để xúc phạm uy tín, nhân phẩm của cá nhân sẽ bịxử lý vi phạm hành chính từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với trường hợpngười vi phạm là tổ chức và bị phạt từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối vớitrường hợp người vi phạm là cá nhân theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định15/2020/NĐ-CP.

Ngoàira, người vi phạm buộc phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặcthông tin vi phạm pháp luật.

Về mứcbồi thường dân sự, Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dânsự 2015 và khoản 1 Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015 về căn cứ phát sinh tráchnhiệm bồi thường thiệt hại và nguyên tắc bồi thường thiệt hại:

“Căn cứ phát sinhtrách nhiệm bồi thường thiệt hại

1. Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe,danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của ngườikhác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luậtkhác có liên quan quy định khác.

...

Nguyên tắc bồi thườngthiệt hại

1. Thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ vàkịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thườngbằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thườngmột lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trong đó,thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm được xác định tại Điều592 Bộ luật Dân sự 2015:

Thiệt hại do danh dự,nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm

1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạmbao gồm:

a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;

b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;

c) Thiệt hại khác do luật quy định.

2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợpdanh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hạitheo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất vềtinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần docác bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người códanh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở doNhà nước quy định.”

Theo đó, người có hành vi xúc phạm nhân phẩm ngườikhác phải bồi thường thiệt hại trong trường hợp phát sinh thiệt hại thực tế chongười bị hại kèm theo một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần màngười đó gánh chịu và việc bồi thường phải thực hiện kịp thời. Mức bồi thườngcũng như hình thức bồi thường sẽ do các bên thỏa thuận.

Hiệnnay, Bộ Thông tin và Truyền thông mới ban hành Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xãhội, cụ thể teo Điều 4 Quyết định 874/QĐ-BTTTT năm 2021 thì các quy tắcứng xử cho tổ chức, cá nhân trong Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội bao gồm:

- Tìmhiểu và tuân thủ các điều khoản hướng dẫn sử dụng của nhà cung cấp dịch vụ mạngxã hội trước khi đăng ký, tham gia mạng xã hội.

- Nênsử dụng họ, tên thật cá nhân, tên hiệu thật của tổ chức, cơ quan và đăng ký vớinhà cung cấp dịch vụ để xác thực tên hiệu, địa chỉ trang mạng, đầu mối liên lạckhi tham gia, sử dụng mạng xã hội.

- Thựchiện biện pháp tự quản lý, bảo mật tài khoản mạng xã hội và nhanh chóng thôngbáo tới các cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch vụ khi tài khoản tổ chức, cánhân bị mất quyền kiểm soát, bị giả mạo, lợi dụng và sử dụng vào mục đích khônglành mạnh, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, ảnh hưởngđến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

- Chiasẻ những thông tin có nguồn chính thống, đáng tin cậy.

- Cócác hành vi, ứng xử phù hợp với những giá trị đạo đức, văn hóa, truyền thốngcủa dân tộc Việt Nam; không sử dụng từ ngữ gây thù hận, kích động bạo lực, phânbiệt vùng miền, giới tính, tôn giáo.

- Khôngđăng tải những nội dung vi phạm pháp luật, các thông tin xúc phạm danh dự, nhânphẩm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân khác; sửdụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mĩ tục; tung tin giả, tin sai sựthật;... gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xãhội.

-Khuyến khích sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền, quảng bá về đất nước - conngười, văn hóa tốt đẹp của Việt Nam, chia sẻ thông tin tích cực, những tấmgương người tốt, việc tốt.

- Vậnđộng người thân trong gia đình, bạn bè, những người xung quanh tham gia giáodục, bảo vệ trẻ em, trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội một cách an toàn,lành mạnh.

Đồngthời,khoản 1 Điều 8 Luật An ninh mạng2018 quy định về các hành vi sử dụng không gian mạng bị nghiêm cấm như sau:

-Các hành vi quy định tại khoản 1 Điều 18 Luật An ninh mạng 2018, bao gồm:

+Đăng tải, phát tán thông tin trên không gian mạng có nội dung quy định tại cáckhoản 1, 2, 3, 4 và 5 Điều 16 và khoản 1 Điều 17 Luật An ninh mạng 2018;

+Chiếm đoạt tài sản; tổ chức đánh bạc, đánh bạc qua mạng Internet; trộm cắp cướcviễn thông quốc tế trên nền Internet; vi phạm bản quyền và sở hữu trí tuệ trênkhông gian mạng;

+Giả mạo trang thông tin điện tử của cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm giả, lưuhành, trộm cắp, mua bán, thu thập, trao đổi trái phép thông tin thẻ tín dụng,tài khoản ngân hàng của người khác; phát hành, cung cấp, sử dụng trái phép cácphương tiện thanh toán;

+Tuyên truyền, quảng cáo, mua bán hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục cấm theo quyđịnh của pháp luật;

+Hướng dẫn người khác thực hiện hành vi vi phạm pháp luật;

+Hành vi khác sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tửđể vi phạm pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

-Tổ chức, hoạt động, câu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấnluyện người chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

-Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kếttoàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc;

-Thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt độngkinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc ngườithi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cánhân khác;

-Hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội, mua bán người; đăng tải thông tin dâm ô, đồitrụy, tội ác; phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc, đạo đức xã hội, sức khỏecủa cộng đồng;

-Xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội.