LS HÙNG TƯ VẤN TRÊN ĐÀI BÌNH DƯƠNG

Mô tả

An Lộc

PHÁT THANH TRỰC TIẾP TƯ VẤN PHÁP LUẬT

NGÀY 22/9/2023

CHỦ ĐỀ: TỘI LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀISẢN

Khách mời: LS TRẦN MINH HÙNG – ĐOÀN LS TP.HCM

Logo chương trình.

AnLộc mến chào quý vị và các bạn đang nghe chương trình Tư vấn pháp luật trựctiếp, chương trình này do Sở Tư pháp tỉnh Bình Dương phối hợp với Đài PT-THBình Dương thực hiện. Được phát sóng trên tần số Fm 92,5 Mhz vào lúc 9 giờ 10 phútđến 10 giờ - thứ sáu hàng tuần.

Thưa quý vị!Thờigian qua, mặc dù lực lượngchức năng thường xuyên thông tin, cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn, vụ ánliên quan đến tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tuy nhiên, vì nhẹ dạ cả tin,ham lời, nhiều người vẫn bị mắc lừa. Tội phạm ừa đảochiếm đoạt tài sản hoạt động trong tất cả các lĩnh vực như ngân hàng, tàichính, xuất khẩu lao động, làm giả con dấu, giấy tờ, tài liệu liên quan đếnquyền sở hữu tài sản để cầm cố, thế chấp, mua bán nhằm lừa đảo chiếm đoạt tàisản. Đặc biệt, các đối tượng đã lợi dụng không gian mạng để hoạt động lừa đảochiếm đoạt tài sản với phương thức tinh vi, đa dạng về cách tiếp cận nạn nhân…

Thưa quý vị! Trong chương trình Tư Vấn Pháp Luật hôm nay, với sựtham gia của LS Trần Minh Hùng– Đoàn LS TP.HCM chúng tôi sẽ trả lời tất cảnhững câu hỏi liên quan đến tội Lừa đảo chiếm đoạn tài sản… Ngay từ bâygiờ, quý thính giả có thể gọi đến số0274 – 3836.246 để được LS Trần Minh Hùng– Đoàn LS TP.HCM tư vấn, giảiđáp những câu hỏi cho quý vị.

………….

Còn bây giờ sẽ làphần dành cho thính giả tham gia câu hỏi “Tìm hiểu về pháp luật”để nhận 2 thẻ cào điện thoại, mỗi thẻ trị giá100 ngàn đồng dành cho 2 thính giả trả lời đúng được chúng tôi lựa chọn ngẫunhiên.

Câu hỏi tuần nàylà: Người có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản nhưng đã trả lại tài sảnhoặc đã bồi thường và người bị hại rút đơn kiện thì có bị khởi tố không?

-Đáp án A:Có(Đáp án đúng)

-Đápán B: Không

Quývị hãy nhanh tay gọi về số điện thoại 0274– 3826.833để tham gia nhé. Thính giả trúng thưởng, An Lộc sẽcông bố vào cuối chương trình.Xin được nhắc lạisố điện thoại để tham gia phần tìm hiểu về pháp luật đó là 0274 – 3826.833.

CHÀOĐẦU

1.Thưa LS, tình hình hoạt động của tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sảnở nước ta diễn ra khá phứctạp. Theo LS thì trong những năm gần đây hoạt động của tội phạm này có gì kháctrước?

Cùng với sự pháttriển của công nghệ thông tin, đặc biệt là sự bùng nổ của các nền tảng ứng dụngsố, mạng xã hội, hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng ngàycàng tăng nhanh cả về số vụ, tính chất và mức độ nghiêm trọng, gây thiệt hạilớn về tài sản, bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến an ninh trật tự vàđời sống của nhân dân. Theo báo cáo của Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin vàTruyền thông), trong năm 2022, các lực lượng chức năng đã xử lý hơn 2.620 trangweb lừa đảo trực tuyến và 12.935 vụ việc lừa đảo trực tuyến với 02 hình thứclừa đảo chính: Lừa đảo để đánh cắp thông tin cá nhân (chiếm 24,4%) và lừa đảotài chính (chiếm 75,6%). Có thể thấy rằng, tội phạm sử dụng công nghệ cao nóichung và tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng nói riêngđang diễn biến phức tạp với những phương thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt gâykhó khăn trong quá trình phát hiện, đấu tranh phòng ngừa tội phạm này của cáccơ quan chức năng.

2.Lợi dụng không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản có chiều hướnggia tăng. Theo LS thì vì sao ngành chức năng, báo chí đã cảnh báo rất nhiềunhưng vẫn còn nhiều người bị lừa, thậm chí là lừa với số tiển rất lớn?

Thờigian qua, không ít người dân đã bị lừa đảo bởi tội phạm công nghệ cao thông quanhiều thủ đoạn tinh vi. Để ngăn chặn tình trạng này, lực lượng chức năng đã vàđang đẩy mạnh công tác đấu tranh. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là mỗi ngườidân cần phải nâng cao tinh thần cảnh giác, thận trọng, tránh bị “sập bẫy” của kẻxấu.

Đâylà thủ đoạn lợi dụng công nghệ kỹ thuật cao để thực hiện hành vi lừa đảo. Tộiphạm sử dụng công nghệ cao thực hiện bằng hình thức cố ý sử dụng tri thức, kỹnăng, công cụ, phương tiện công nghệ thông tin ở trình độ cao tác động tráipháp luật đến thông tin số được lưu trữ, xử lý, truyền tải trong hệ thống máytính, xâm phạm đến trật tự an toàn thông tin, gây tổn hại lợi ích của Nhà nước,quyền và các lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Với phương thức lừa đảotrên, tội phạm thực hiện hành vi lừa đảo nhanh chóng và khi bị phát hiện thì ítđể lại dấu vết.

Ngoài ra, một phần nguyên nhân còn là do ngườidân vẫn chưa được cập nhật đầy đủ và sớm về các hình thức lừa đảo. Bên cạnh cácgiải pháp kỹ thuật, Cục An toàn thông tin cho rằng, việc tuyên truyền, phổ biến,nâng cao nhận thức nhằm trang bị cho mỗi cá nhân những kiến thức và kỹ năng cơbản để bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng là yếu tố then chốt giúptạo dựng một không gian mạng Việt Nam an toàn, góp phần thúc đẩy nhanh quá trìnhchuyển đổi số, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội số một cách bền vững.

Tội phạm công nghệđược huấn luyện, tố chức phạm tội cá nhân ở nước ngoài, đánh vào tâm lý lòngtham, đánh bắt tâm lý bị nạn….ăn cắp thông tin cá nhân…..làm cho việc điều tratuy tìm khó…..

3.Câu hỏi dự phòng: Chào luật sư.. Em có tìm hiểu trênmạng về một trang page tư vấn vay tiền. Và em bị lừa số tiền 38 triệuem muốn hỏi nếu em muốn kiện họ thì em phải cần những gì. Và có điềukiện như thế nào để đâm đơn kiện ạ ?

Trước thực trạng cácvụ lừa đảo vay tiền qua app ngày càng phức tạp cả về thủ đoạn và số vụ lừa đảo,Bộ Công an đã đưa ra khuyến cáo người dân cần tìm hiểu xem app vay tiền đóthuộc sở hữu của công ty nào, có đầy đủ các thông tin gồm: Tên công ty, mã sốdoanh nghiệp, địa chỉ, các chính sách cụ thể về lãi suất vay (trả nợ trước hạn,chậm trả,…). Sau đó, cần tìm hiểu xem lãi suất cho vay có nằm trong giới hạnquy định của Bộ luật Dân sự (không quá 20%/năm) không? App vay tiền có yêu cầu kháchhàng phải cho phép truy cập vào danh bạ, truy cập tài khoản mạng xã hội củamình hay có yêu cầu phải đóng phí bảo hiểm hay không?... Ngoài ra, trong quátrình đăng ký vay, không thực hiện vay trên nhiều app khác nhau.

Khi không may trởthành nạn nhân của các vụ lừa đảo vay tiền qua app hoặc khi nhận thấy có dấuhiệu lừa đảo cần báo ngay đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giảiquyết kịp thời.

Theo quy định tạiĐiều 145 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 và Điều 5 Thông tư liên tịch số 01/2017,cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận tin báo, tố giác về tội phạm gồm:

- Cơ quan điềutra;

- Cơ quan được giaonhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra;

- Viện kiểm sát cáccấp;

- Các cơ quan, tổchức khác: Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an, Trạm Công an; Tòa án cáccấp; Cơ quan báo chí và các cơ quan, tổ chức khác.

Như vậy, khi bị lừađảo hoặc nhận thấy có dấu hiệu lừa đảo cần báo ngay đến một trong các cơ quannêu trên để được giải quyết kịp thời.

4.Tội phạm lừađảo qua không gian mạng có nhiều phương thứctinh vi, đa dạng về cách tiếp cận nạn nhân, vậy thì LS có cảnh giác đến ngườidân?

Để phòng tránh rủi ro,cơ quan chức năng khuyến cáo người dân luôn đề cao cảnh giác và nhận biết một sốdấu hiệu lừa đảo của các đối tượng. Đồng thời thường xuyên kiểm tra và cập nhậtcác tính năng bảo mật, quyền riêng tư trên các tài khoản mạng xã hội. Không nênchia sẻ thông tin cá nhân trên mạng xã hội; tuyệt đối không cung cấp thông tincá nhân, số thẻ ngân hàng, mã OTP, không chuyển tiền cho người khác khi chưaxác thực.Theo đó, người dân cần hết sứccảnh giác, khi phát hiện các dấu hiệu, thông tin liên quan đến lừa đảo, chiếmđoạt tài sản, cần kịp thời thông báo cho cơ quan công an gần nhất hoặc gọi điệnthoại về đường dây nóng của Công an.

Đồng thời, khuyếncáo người dân không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, số chứng minhthư (căn cước công dân), địa chỉ nhà ở, số tài khoản ngân hàng, mã OTP trênđiện thoại cá nhân... cho bất kỳ ai không quen biết hoặc khi chưa biết rõ nhânthân, lai lịch. Trước những thông tin không nên vội vàng chuyển tiền vàocác tài khoản theo yêu cầu của các đối tượng mà trao đổi với người thân, bạn bèvà thông báo ngay với lực lượng công an gần nhất để chủ động phòng ngừa, đấutranh…

Ngoài ra, nạn nhâncó thể gọi đến đường dây nóng của cơ quan Công an để tố giác tội phạm:

- Đối với người dântại TP. Hồ Chí Minh: Số đường dây nóng là 08.3864.0508

- Công an Thành phốHà Nội khuyến cáo người dùng internet có thể trực tiếp gửi các đường link, tìnhhuống lừa đảo trực tuyến hoặc nghi ngờ là lừa đảo đến địa chỉ:

+ Đường dây nóng 113và trang Facebook của Công an thành phố Hà Nội, địa chỉ: https://www.facebook.com/ConganThuDo;

+ Đường dây nóngPhòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao:069.219.4053;

+ Trang cảnh báo antoàn thông tin Việt Nam: https://canhbao.ncsc.gov.vn./#!/

Thưaquý vị! Việc cập nhật những thông tin mới nhất về hành vi lừa đảo chiếmđoạt là một trong những điều cần thiết. Đây là hành vi phạm tội đáng bị xã hộibởi không chỉ gây tổn thất cho nạn nhân mà còn ảnh hưởng đến tình hình an ninh,trật tự xã hội. Nhưng trong trường hợp người bị hại đã nhận được bồi thường rútđơn kiện thì người phạm tội có bị khởi tố không? Trước khi tiếp tục câu hỏi vớiLS Trần Minh Hùng – Đoàn LS TP.HCM, mời quý vị nghe tiểu phẩm ngắn sau nhé.

TIỂU PHẨM.

5.Thưa LS, việc bị chínhngười quen lừa xảy ra khá phổ biến… và trong tiểu phẩm mà chúng ta nghe thì ngườimẹ rất lo lắng vì con trai mình bị khởi tố. Nhưng có thắc mắc là vì sao đã bồithường đủ số tiền con trai mình lừa và người bị lừa cũng đã rút đơn kiện nhưngvì sao con trai chị vẫn bị khởi tố?

Theo Điều 155 Bộluật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) thì tội lừa đảo chiếm đoạttài sản không được liệt kê vào các tội khởi tố theo yêu cầu của người bị hại.Vì vậy, dù người phạm tội đã trả hết số tiền cho người bị hại và bị hại đã rútđơn kiện nhưng cơ quan điều tra vẫn sẽ tiến hành khởi tố theo đúng quy định vềtố tụng hình sự.

6.Trong tiểu phẩm thì 2 nhân vật có nhắc đến tình tiết giảm nhẹ. Vậy vớiyội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng được quy địnhnhư thế nào?

Căn cứ Điều 51 Bộ luậtHình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệmhình sự như sau:

Các tình tiết giảm nhẹtrách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảmnhẹ trách nhiệm hình sự:

a) Người phạm tội đã ngăn chặn hoặc làm giảmbớt tác hại của tội phạm;

b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồithường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả;

c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạnphòng vệ chính đáng;

d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầucủa tình thế cấp thiết;

đ) Phạm tội trong trường hợp vượt quá mức cầnthiết khi bắt giữ người phạm tội;

e) Phạm tội trong trường hợp bị kích động vềtinh thần do hành vi trái pháp luật của nạn nhân gây ra;

g) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khănmà không phải do mình tự gây ra;

h) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặcgây thiệt hại không lớn;

i) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ítnghiêm trọng;

k) Phạm tội vì bị người khác đe dọa hoặc cưỡngbức;

l) Phạm tội trong trường hợp bị hạn chế khảnăng nhận thức mà không phải do lỗi của mình gây ra;

...

2. Khi quyết định hình phạt, Tòa án có thểcoi đầu thú hoặc tình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý dogiảm nhẹ trong bản án.

3. Các tình tiết giảm nhẹ đã được Bộ luậtnày quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung thì không được coi là tình tiếtgiảm nhẹ trong khi quyết định hình phạt.

Việc đã trả hết số tiềnchiếm đoạt cho bị hại và được bị hại rút đơn kiện là hành vi tự nguyện sửa chữa,bồi thường thiệt hại hoặc khắc phục hậu quả nên đây được xem là tình tiết giảmnhẹ trong vụ án hình sự theo quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015,sửa đổi bổ sung 2017. Như vậy, tùy vào các yếu tố nhân thân, sự hối lỗi về hànhvi, bị cáo thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản sẽ được xem xét gỡ tội,làm nhẹ tội. Ngoài ra, khi quyết định hình phạt, Tòa án có thể coi đầu thú hoặctình tiết khác là tình tiết giảm nhẹ, nhưng phải ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bảnán

Theo khoản 1 Điều 52Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 quy định các tình tiết tăng nặngtrách nhiệm hình sự như sau:

“Các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự

1. Chỉ các tình tiết sau đây mới là tình tiếttăng nặng trách nhiệm hình sự:

a) Phạm tội có tổ chức;

b) Phạm tội có tính chấtchuyên nghiệp;

c) Lợi dụng chức vụ, quyền hạnđể phạm tội;

d) Phạm tội có tính chất cônđồ;

...

l) Lợi dụng hoàn cảnh chiếntranh, tình trạng khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh hoặc những khó khăn đặc biệtkhác của xã hội để phạm tội;

...

2. Các tình tiết đã được Bộluật này quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì không đượccoi là tình tiết tăng nặng.”

Theo quy định nêu trên thì tuỳ thuộc vào tình hình hồ sơ vụ án để xác địnhnhững tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

7.Tài sản mà người hàngxóm bị lừa là 1 cái xe máy trị giá 50 triệu, vậy nếu bị khởi tố thì mức hình phạtđược quy định như thế nào?

Căn cứkhoản 2, điều 174 BLHS quy định về Tội lừa đảochiếm đoạt tài sản như sau:

2. Phạm tội thuộc một trongcác trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đếndưới 200.000.000 đồng;

d) Tái phạm nguy hiểm;

đ) Lợi dụng chức vụ, quyền hạnhoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;

e) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;

Do đó, trường hợpnày có thể bị khởi tố khung 2 với mức hình phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

8.Đối với tội lừa đảo chiếmđoạt tài sản thì số tiền lừa đảo bao nhiêu sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Theo quy định trên, lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác từ2.000.000 đồng là có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Người lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác dưới 2.000.000 đồng thuộcmột trong các trường hợp sau thì cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự:

- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà cònvi phạm;

- Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội sau chưa được xóa ántích mà còn vi phạm;

+ Tội cướp tài sản

+ Tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản

+ Tội cưỡng đoạt tài sản

+ Tội cướp giật tài sản

+ Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản

+ Tội trộm cắp tài sản

+ Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản

+ Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiệnhành vi chiếm đoạt tài sản

- Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

- Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ;

Còn bây giờ sẽ là phần dành cho thính giả tham gia câu hỏi “Tìm hiểu vềpháp luật”để nhận 2 thẻ cào điện thoại,mỗi thẻ trị giá 100 ngàn đồng dành cho 2 thính giả trả lời đúng được chúng tôilựa chọn ngẫu nhiên.

Câuhỏi tuần này là:Người có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tàisản nhưng đã trả lại tài sản hoặc đã bồi thường và người bị hại rút đơn kiệnthì có bị khởi tố không?

-Đápán A: Có(Đáp án đúng)

-Đápán B: Không

Quý vị hãy nhanh tay gọi về số điện thoại 0274 – 3826.833để tham gia nhé. Thính giả trúng thưởng, An Lộc sẽ công bố vào cuốichương trình. Xin được nhắclạisố điện thoại để tham gia phần tìmhiểu về pháp luật đó là 0274 – 3826.833.

……………………

9.Câu hỏi dự phòng: Tôi có thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản củachị A với tổng giá trị là 750 triệu đồng. Sau khi thực hiện hành vi, tôi bị cơquan công an bắt giữ. Sau khi bị bắt, tôi đã hoàn trả toàn bộ số tiền tôi đãchiếm đoạt và bà A cũng đã rút đơn không yêu cầu khởi tố tôi nữa. Vậy trong trườnghợp trên, tôi có phải đi tù không? Xin cảm ơn!

Theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015(sửa đổi, bổ sung 2021) thì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản không được liệt kêvào các tội khởi tố theo yêu cầu của người bị hại. Vì vậy, dù người phạm tội đãtrả hết số tiền cho người bị hại và bị hại đã rút đơn kiện nhưng cơ quan điềutra vẫn sẽ tiến hành khởi tố theo đúng quy định về tố tụng hình sự.

10.Mẹ tôi có giao dịch về việc mua đất rẫy giá 700 triệu đồng, vì tintưởng chỗ quen biết cô T nên hai bên đã thiết lập hợp đồng (có giấy tờ viếttay) như sau: Cô T bán đất với giá 700 triệu đồng, hai bên đã xem đất chốt giá,sau đó Cô T đề nghị mẹ tôi đưa tiền cọc 200 triệu đồng hẹn 1 tuần sẽ giao sổ đỏđất và mẹ tôi sẽ đưa đủ tiền khi giao xong giấy tờ đất. Nhưng ngay ngày hôm saucô T đã đến nhà và đòi đưa thêm 300 triệu đồng để lấy sổ đỏ ra do sổ đỏ đó bịcô T đem thế chấp vay ngân hàng, sự việc vỡ lở mẹ tôi đã đi tìm hiểu nguồn gốcđất đó, được biết là đất đó là của chủ khác chỉ là cô T xiết nợ và chiếm đoạtluôn đất và cùng sổ đỏ. Sau đó cô T có nhiều hành vi mập mờ muốn lừa đảo chiếmđoạt luôn số tiền của mẹ tôi, vì sổ đỏ đó là sổ đỏ mang tên Cô T chỉ là giả mạođể lừa đảo. sau này mẹ tôi biết được có thêm hai người cũng bị lừa đảo mua bánrẫy lấy tiền cọc và không giao đất, y như mẹ tôi, có nghĩa là (trên cùng 1 mảnhđất, hành vi đã thực hiện lại 3 lần với 3 chủ khác nhau để lừa đảo chiếm đoạttài sản). Nhờ LS tư vấn cho trường hợp của tôi?

Trong trường hợp này, theo thông tin bạn cung cấp,cô T đã làm giả sổ đỏ nhằm lừa dối mẹ bạn để mẹ bạn mua mảnh đất. Mẹ bạnđã đồng ý mua và đưa cho cô T 200 triệu tiền đặt cọc. Như vậy, hành vi củacô T đã cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Số tiền cô T lừa đảochiếm, chiếm đoạt của mẹ bạn là 200 triệu đồng. Do đó, cô T cóthể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 3 điều 174 BLHS với mức phạt làphạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

11.