Theo dõi loạt bài điều tra "Sự thật phía sau những đứa trẻ thổi lửa" của Báo Người Lao Động, ông Phạm Đình Nghinh, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP HCM, khẳng định việc lợi dụng trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, để thổi lửa kiếm tiền là hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm quyền trẻ em. Việc này kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.

Chính quyền cơ sở chịu trách nhiệm trực tiếp

"Nếu có dấu hiệu của hiện tượng chăn dắt, thậm chí cha, mẹ, người thân của trẻ chính là những đối tượng đã và đang trực tiếp tham gia đẩy trẻ vào những hoạt động nguy hiểm như trên thì đó chính là các hành vi vi phạm quyền trẻ em có tính chất tăng nặng trong quá trình xem xét xử lý. Xã hội cần lên án kịp thời nhưng quan trọng hơn nữa là cơ quan quản lý nhà nước các cấp, trên cơ sở thông tin từ báo chí đã cung cấp, sớm vào cuộc xác minh, kịp thời xử lý đúng người, đúng tội nhằm bảo đảm tính răn đe" - ông Phạm Đình Nghinh nêu ý kiến.

Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) TP HCM Lê Văn Thinh phân tích căn cứ điểm a, khoản 3 điều 4 Quyết định số 812/QĐ-UBND, Công an TP HCM có trách nhiệm "chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý triệt để, nghiêm minh theo quy định của pháp luật đối với người có hành vi tổ chức, xúi giục, ép buộc, chăn dắt, nhất là những đối tượng chăn dắt chuyên nghiệp, lưu động".

Đối với địa phương, khi phát hiện có tình trạng chăn dắt trẻ em thì xử lý vi phạm hành chính theo Nghị định số 130/2021/NĐ-CP hoặc chuyển hồ sơ đến cơ quan cảnh sát điều tra xử lý nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật (chăn dắt ép buộc, đối xử tàn ác, bắt trẻ em làm công việc nặng nhọc, độc hại, đánh đập, gây thương tích… mà đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì các đối tượng này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự); đồng thời can thiệp, trợ giúp kịp thời cho trẻ em theo quy trình tại Quyết định số 2017/QĐ-UBND của UBND TP HCM về "Phối hợp hỗ trợ, can thiệp, xử lý đối với các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục trên địa bàn TP HCM".

"Trong sự việc Báo Người Lao Động nêu, trách nhiệm chính thuộc chính quyền địa phương. Về phần Sở LĐ-TB-XH, chúng tôi đã chỉ đạo phòng chuyên môn tham mưu văn bản để yêu cầu địa phương rà soát, kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền, báo cáo lại cho Sở LĐ-TB-XH và UBND thành phố" - ông Lê Văn Thinh cho biết.

Trong khi đó, luật sư Trần Minh Cường, Giám đốc Công ty Luật TMC Lawyers - Đoàn Luật sư TP HCM, cho rằng chính quyền cơ sở phải chịu trách nhiệm trực tiếp với cấp trên và trách nhiệm chính trong vấn đề này; cùng với đó là sở, phòng LĐ-TB-XH. "Nói về việc bảo vệ trẻ em, hiện có tới 17 cơ quan, ban ngành liên quan nên rất cần sự vào cuộc chung, trong đó UBND các cấp là chủ yếu, giao cho ban ngành chuyên môn (LĐ-TB-XH), kết hợp công an" - luật sư Trần Minh Cường nói.

Tăng cường tuyên truyền, xử lý nghiêm

Theo luật sư Trần Minh Hùng, Trưởng Văn phòng Luật sư Gia Đình, Bộ Luật Hình sự 2015 không quy định trực tiếp việc xử lý đối với hành vi chăn dắt trẻ em đi thổi lửa để xin tiền. Tuy nhiên, tùy vào tính chất hành vi trong từng trường hợp cụ thể, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo các tội thuộc bộ luật này thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội phạm tương ứng như "Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác", "Hành hạ người khác", "Làm nhục người khác", "Vi phạm quy định về sử dụng người lao động dưới 16 tuổi"...