Luật sư Hùng ý kiến vụ trường quốc tế AISVN

Đốivới hợp đồng vay vốn giáo dục mà Trường quốc tế Mỹ  (AISVN) ký kết với các phụ huynh đang xảy ra tranh chấp vì nhà trường bất ngờthông báo cho học sinh nghỉ học, do hầu hết giáo viên nghỉ việc vì bị nợ lương

Theođó, hồi tháng 10/2023, trường quốc tế này dính lùm xùm huy động vốn từ phụhuynh hàng tỷ đồng, theo chương trình gọi là "đầu tư hoàn lại 100%".

Theo"hợp đồng đầu tư giáo dục này", phụ huynh sẽ đóng một khoản tiền hàngtỷ đồng cho trường, đổi lại sẽ không phải đóng học phí trong quá trình con theohọc tại trường. Trường sẽ trả lại số tiền này cho phụ huynh khi trẻ kết thúcchương trình tại trường hoặc hoàn thành thủ tục chuyển trường trong vòng 90ngày. Tuy nhiên, khi phụ huynh hoàn thành các thủ tục ngưng học tại trường chocon, nhà trường vẫn không thực hiện nghĩa vụ trả lại tiền.

Vềgóc độ giáo dục, các cơ sở giáo dục ngoài công lập (tức trường học) trực thuộcmột pháp nhân là một doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp thành lậpdự án đầu tư gắn liền với thành lập và hoạt động của một hay nhiều cơ sở giáo dụcnào đó. Tuy nhiên, khi trường học được thành lập, bắt phải tuân theo Luật Giáodục và chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo hayPhòng Giáo dục và Đào tạo… tùy vào cấp giảng dạy, loại hình giảng dạy và nếu códạy nghề thì thêm ngành Lao Động- Thương binh và Xã hội quản lý, cấp phép chotrường. Vì vậy, các khoản thu, đóng, quản lý và sử dụng học phí tại các trườngđã có quy chế và quy định, phê duyệt rành mạch. Theo đó, ngoại trừ những nguồn,khoản thu đã được phê duyệt, nhà trường không được thu thêm, thu ngoài nhữngthu khác. 

Tuynhiên, nhưng với trường hợp của AISVN, họ đã cố tình không tách bạch các hoạt độngquản lý, đầu tư thuộc các hoạt động riêng biệt của nhà trường ra khỏi hoạt độngdoanh nghiệp. Cố tình dùng ký các hợp đồng góp vốn, hợp tác đầu tư, huy động vốn,vay mượn... với bên ngoài vốn dĩ là các hợp đồng thuộc về hoạt động doanh nghiệp.

Hìnhthức này giống như huynh cho nhà trường vay một khoản tiền lên đến hàng tỷ đồng.Vấn đề ở đây là khỏa vay này không cần có tài sản bảo đảm, không bị ràng buộc vềcác điều kiện vay khiến các trường có thể lạm dụng hình thức này để vay dùngcho mục đích khác, dẫn đến nguy cơ vỡ nợ. Chưa kể, khoản tiền này không được bảohiểm và nếu trường phá sản thì cũng chỉ thực hiện theo Luật Phá sản của doanhnghiệp vì hầu hết trường tư hoạt động như một công ty, hay doanh nghiệp vì lợinhuận.

Mặtkhác, theo quy định tại khoản 6, điều 27 Nghị định 46/2017/NĐ-CP quy định về hoạtđộng đầu tư giáo dục trong các chương trình đào tạo mầm non, phổ thông, đại học;điều kiện kinh doanh dịch vụ tư vấn du học thì ngoài việc phải được cấp phép,có đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, chương trình, đội ngũ, địa điểm, cơ chếtổ chức thì bắt buộc phải có đủ nguồn lực tài chính theo quy định để bảo đảmduy trì và phát triển hoạt động giáo dục. Do đó, việc huy động vốn dẫn đến mấtkhả năng chi trả là một dấu hiệu khá rõ ràng cho thấy nguồn lực tài chính củanhà trường đang gặp vấn đề lớn. Các cơ quan quản lý giáo dục cần vào cuộc để thẩmđịnh lại điều kiện hoạt động của trường. Nếu nguồn lực tài chính không bảo đảmduy trì, phát triển hoạt động giáo dục hoặc có hành vi kê khai gian dối về tàichính trong hồ sơ hoạt động thì có thể đình chỉ hoạt động của nhà trường theoĐiều 30 Nghị định 46/2017/NĐ-CP.

Chonên, đây là hành vi biến nhà trường thành tổ chức hoạt động tài chính, sử dụngcon dấu của nhà trường để ký “Hợp đồng vay vốn” như trên là sai, là trái luật. Nếutừ hành vi này, sử dụng công cụ nhà trường sai mục đích, rồi chiếm đoạt tiềnkhông trả là có dấu hiệu lạm dụng nhằm chiếm đoạt tài sản. Nếu cơ sở giáo dục sửdụng nguồn tiền vào mục đích vi phạm pháp luật khiến không đủ khả năng chi trảtheo cam kết của hợp đồng đã ký, hoặc cơ sở giáo dục dùng thủ đoạn gian dối chiếmđoạt tài sản đó hoặc đến thời hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năngnhưng cố tình không trả thì có dấu hiệu phạm tội "Lạm dụng tín nhiệm chiếmđoạt tài sản" theo quy định tại điều 175 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổsung 2017.

Dođó, với tình hình hiện tại với sự việc xảy ra tại AISVN phụ huynh nên có đơntrình báo chính quyền, báo cơ quan quản lý chuyên môn. Mặt khác phụ huynh có thểlàm đơn kiện đến tòa và tố cáo đến các cơ quan công an theo quy định để đảm bảoquyền và lợi ích hợp pháp.

LS TRẦN MINH HÙNG