Luật sư Trần Minh Hùng trả lời báo tuổi trẻ về chứng khoán quốc tế

Theo quy định tại ViệtNam các cá nhân có được đầu tư vàng, ngoại hối, tiền ảo, cổ phiếu quốc tế… (Mấyngười này mời chào mở tài khoản, nạp tiền vào, rồi mua bán trên một app, sau đóăn tiền. Nhưng rất nhiều người báo bị lừa, bị “nhà cán” can thiệp lệnh nên cháytài khoản).

Pháp luật Việt nNam nói chung có quyđịnh cấm các cá nhân đầu tư vàng, ngoại hối, tiền ảo, cổ phiếu quốc tế. Nếutham gian vào các sàn, website không đăng ký, không được cơ quan nhà nước cấpphép mà bị mất, bị lừa đảo thì rất khóđược pháp luật bảo vệ. Hiện naycác sàn Forex đều chưa được Ngân hàng Nhànước Việt Nam cấp phép. Tại khoản 20 Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối 2005, bổ sung bởi Điều 1Pháp lệnh Ngoại hối sửa đổi năm 2013 quy định: Kinh doanh ngoại hối là hoạtđộng ngoại hối của tổ chức tín dụng được phép nhằm mục tiêu lợi nhuận, phòngngừa rủi ro và bảo đảm an toàn, thanh khoản cho hoạt động của chính tổ chức tíndụng đó. Trong đó, theo khoản 11 Điều 4: Tổ chức tín dụng được phép là các ngânhàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đượckinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối theo quy định tại Pháp lệnh này. Nhưvậy, hiện nay Nhà nước chỉ cho phép các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngânhàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam.Đồng thời, mọi hành vi kinh doanh ngoại tệ của cá nhân, tổ chức khác đều là viphạm pháp luật.

Cụ thể, theo Điều 23 Nghị định88/2019/NĐ-CP, người có hành vi vi phạm về hoạt động ngoại hối có thể bị xử lýhành chính như sau:

* Phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi:

- Mua, bán ngoạitệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ(hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương);

- Mua, bán ngoạitệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trịdưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương)…

* Phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng đối với một trong các hành vi:

- Mua, bán ngoạitệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị từ 1.000 đôla Mỹ đếndưới 10.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương);

- Mua, bán ngoạitệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ(hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) trong trường hợp tái phạm hoặc viphạm nhiều lần;

- Mua, bán ngoạitệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trịtừ 1.000 đôla Mỹ đến dưới 10.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tươngđương);

- Mua, bán ngoạitệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trịdưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) trong trường hợptái phạm hoặc vi phạm nhiều lần…

* Phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng đối với một trong các hành vi:

- Mua, bán ngoạitệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị từ 10.000 đôla Mỹ đếndưới 100.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương);

- Mua, bán ngoạitệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trịtừ 10.000 đôla Mỹ đến dưới 100.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tươngđương)…

Như vậy, khi thamgia chơi Forex trái phép tại Việt Nam, người chơi không những phải đối mặt vớinguy cơ thua lỗ mà còn có thể bị xử phạt hành chính do vi phạm pháp luật.

Việc người, có nhân viên, người quảng cáo, kêu gọi đầutư thông qua các sàn đầu tư tài chính, đặc biệt là hình thức đầu tư thị trườngngoại hối Forex tại Việt Nam có dấu hiệu của việc kinh doanh theo phương thứcđa cấp trái phép. Cụ thể, các công ty tài chính, các sàn Forex trái phép nàythường lôi kéo người tham gia bằng hình thức trả thưởng, "hoa hồng"cho môi giới sau khi họ mời thêm thành viên; đồng thời, xây dựng hệ thống kinhdoanh nhiều cấp, nhiều nhánh.

Bên cạnh đó, theoquy định của pháp luật, hành vi kinh doanh, môi giới Forex trái phép có thể bịphạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, cụ thể:

Căn cứ khoản 8Điều 23 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, hoạt động kinh doanh, môi giới ngoại hối khikhông được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép quy định hoạt động sẽ bị phạt hànhchính từ 200 - 250 triệu đồng.

Trường hợp nhânviên môi giới hay sàn Forex, cácc sàn khác …sử dụng các chiêu trò gian dối, lừađảo, khiến nhà đầu tư thua lỗ, mất tiền có thể bị xử lý hình sự về Tội sử dụngmạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếmđoạt tài sản tại Điều 290 Bộ luật Hình sự 2015.

Theo Điều 290,hành vi lừa đảo trong thương mại điện tử, thanh toán điện tử, kinh doanh tiềntệ, huy động vốn, kinh doanh đa cấp qua mạng nhằm chiếm đoạt tài sản có thể bịphạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03năm. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp: chiếm đoạt tài sản trị giátừ 200 đến dưới 500 triệu đồng; gây thiệt hại từ 300 đến dưới 500 triệu đồng…thì bị phạt tù từ 07 - 15 năm. Theoquy định, có được tổ chức hội thảo/ triển lãm các gian hàng giới thiệu về sànmôi giới đầu tư forex, tiền ảo, cổ phiếu quốc tế không ạ? (Một số bên lách bằngcách xin sđt của người tới tham gia, đưa kèm các tờ giới thiệu, sau đó về nhàgọi điện sau, chứ không trực tiếp tư vấn cụ thể tại hội thảo).

Mấy năm nay mấy hộithảo forex diễn ra rầm rộ, nhờ anh xem giúp em họ có được phép tổ chức khôngnha anh (bao gồm tư vấn trực tiếp, hoặc lấy thông tin người tham gia rồi về tưvấn thêm sau)

Theo quy định tại Điều 36 Pháp lệnh ngoại hối2005 (sửa đổi bởi khoản 27 Điều 1 Pháp lệnh sửa đổi Pháp lệnh ngoại hối2013) về nguyên tắc kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối như sau:

“Điều 36. Nguyên tắc kinh doanh, cung ứng dịch vụngoại hối

1. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoàivà các tổ chức khác được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối ở trong nước vànước ngoài sau khi được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản.

2. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về phạm vikinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối ở trong nước và nước ngoài, điều kiện,trình tự, thủ tục chấp thuận kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối của tổ chứctín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác."

Như vậy, nếu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàngvà các tổ chức khác kinh doanh, cung ứng dịch vụ đầu tư Forex, các sàn khác đượcngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản thì tổ chức đó được phépkinh doanh, cung ứng dịch vụ đầu tư sàn đó. Lúc này, cá nhân tham gia đầu tưForex, các sàn khác tại các tổ chức này thì không vi phạm pháp luật.

Do vậy nếu nếu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàngvà các tổ chức khác kinh doanh, cung ứng dịch vụ đầu tư Forex, các sàn khác đượcngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản thì tổ chức đó được phépkinh doanh, cung ứng dịch vụ và khi đã được hoạt động hợp pháp thì họ có thể sẽđược cơ quan chuyên môn cấp phép cho hội thảo...

LS TRẦN MINH HÙNG LÀM GIÁM KHẢO TẠI ĐHL TPHCM