Luật sư tư vấn Điều kiện để con riêng hưởng thừa kế cha dượng, mẹ kế

Mô tả

1.Điều kiện để con riêng được hưởng thừa kế từ cha dượng, mẹ kế

Thực tế pháp luật vẫn thể hiện sự ưutiên về quan hệ huyết thống trong việc thừa kế theo pháp luật. Bởi đây là nhữngngười có quan hệ gần gũi, thân thuộc đối với người để lại di sản thừa kế. Tuynhiên, vẫn có các trường hợp ngoại lệ, đó là con riêng vẫn được hưởng di sảnnhưng kèm theo điều kiện. Cụ thể:

• Nếu con riêng không vi phạm vềđiều kiện quy định tại Điều 621 BLDS 2015 về người không được hưởng quyền disản hoặc từ chối nhận di sản theo quy định tại Điều 320 BLDS 2015 thì họ đượchưởng di sản theo thừa kế theo di chúc;

• Trong quá trình chung sống conriêng đối xử tốt với cha dượng, mẹ kế thể hiện mối quan hệ nuôi dưỡng như chacon, mẹ con thì học được hưởng thừa kế theo pháp luật.

Hướng xử lý khi phát sinh tranh chấptài sản thừa kế giữa con riêng và anh em khác trong nhà

Đây là vấn đề thường xảy ra trênthực tế, đặt trường hợp là người để lại di sản thì họ không bao giờ mong muốnđiều này xảy ra. Để giải quyết vấn đề này một cách hợp tình, hợp lý, sẽ làthuyết phục khi ta theo các hướng sau:

• Các bên thỏa thuận với nhau trêntinh thần thiện chí, phù hợp với ý chí của người để lại di sản theo di chúchoặc tập quán địa phương. Trường hợp không để lại di chúc thì việc xử lý tranhchấp nên tuân thủ quy định của pháp luật về vấn đề thừa kế;

• Các bên khi không thể dung hòa lợiích của nhau, thì họ nên khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết. Thời hiệu yêu cầuchia di sản thừa kế là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sảnkể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kếđang quản lý di sản đó;

• Các bên nếu nhận thấy vấn đề phânchia di sản thừa kế chưa thỏa đáng hoặc chưa được đảm bảo thì tự mình hoặc nhờluật sư, người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

2.Con riêng có thể được thừa kế di sản của mẹ kế ?

Thưa luật sư, Tôi có một vấn đề cầntư vấn như sau: Mẹ tôi mất năm 2018 nhưng không để lại di chúc. Vậy theo quyđịnh pháp luật thì mảnh đất và căn nhà đứng tên bố mẹ tôi sẽ được chia như thếnào? Bố mẹ tôi chỉ có 02 chị em chúng tôi. Trong trường hợp bố tôi có con riêngthì người con này có được thừa kế di sản của mẹ tôi không?

Xin cảm ơn.

Luật sư Gia Đình trả lời:

Cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đến chúngtôi, về vấn đề mà bạn đang quan tâm thì chúng tôi có ý kiến như sau:

Thứ nhất, "thừa kế" đượchiểu là sự chuyển dịch tài sản, quyền và nghĩa vụ của người chết cho người cònsống.

Thứ hai, pháp luật quy định 02 hìnhthức thừa kế: thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật. Trường hợp của mẹbạn khi chết không để lại di chúc nên di sản của mẹ bạn sẽ được chia theo phápluật.

Thứ ba, xác định di sản của mẹ bạntrong mảnh đất và căn nhà: Theo quy định tại khoản 1 Điều 29 và Điều 33 Luậthôn nhân và gia đình năm 2014, Điều 213 Bộ luật dân sự năm 2015 thì mảnh đất vàcăn nhà mà bố mẹ bạn đứng tên là tài sản chung của bố mẹ bạn. Do đó, di sản củamẹ bạn được xác định là 1/2 giá trị quyền sử dụng đất và quyền sở hữu căn nhà.

Điều 29 Luật hôn nhân và gia đìnhnăm 2014:

1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau vềquyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sảnchung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập.

Điều 33 Luật hôn nhân và gia đìnhnăm 2014:

1. Tài sản chung của vợ chồng gồmtài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinhdoanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp kháctrong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 củaLuật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung vàtài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.

Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng cóđược sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặcchồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịchbằng tài sản riêng.

2. Tài sản chung của vợ chồng thuộcsở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiệnnghĩa vụ chung của vợ chồng.

Điều 213 Bộ luật dân sự năm 2015:

1. Sở hữu chung của vợ chồng là sởhữu chung hợp nhất có thể phân chia.

2. Vợ chồng cùng nhau tạo lập, pháttriển khối tài sản chung; có quyền ngang nhau trong việc chiếm hữu, sử dụng,định đoạt tài sản chung.

3. Vợ chồng thỏa thuận hoặc ủy quyềncho nhau chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

4. Tài sản chung của vợ chồng có thểphân chia theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của Tòa án.

Thứ tư, xác định người thứa kế củamẹ bạn: Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015thì bố bạn và 02 chị em bạn là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của mẹbạn và mỗi người được hưởng 1/3 di sản của mẹ bạn như đã xác định ở trên.

Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015:

1. Những người thừa kế theo phápluật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ,chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ôngnội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết;cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội,cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậuruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàngđược hưởng phần di sản bằng nhau.

Trường hợp bố bạn có con riêng:người con riêng này không được xác định là người thừa kế của mẹ bạn nên khôngcó quyền thừa kế đối với phần di sản của mẹ bạn.

Tuy nhiên, Điều 654 Bộ luật dân sựnăm 2015 có quy định việc con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc,nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sản của nhau.

Điều 654. Quan hệ thừa kế giữa conriêng và bố dượng, mẹ kế

Con riêng và bố dượng, mẹ kế nếu cóquan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ con thì được thừa kế di sảncủa nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại Điều 652 và Điều 653 củaBộ luật này.

Vì vậy, trong trường hợp giữa mẹ bạnvà người con riêng của bố bạn đã có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng như mẹ conngười này cũng có thể được hưởng một phần di sản của mẹ bạn.

3.Di sản đã chia xong, xuất hiện người thừa kế mới giải quyết như thế nào?

Câu hỏi:

Bố tôi mất 2 năm trước nhưng khôngđể lại di chúc, tài sản của bố tôi chia theo pháp luật cho mẹ và 3 anh em tôithành 4 phần bằng nhau. Trước khi bố tôi mất đã dặn rằng bố có một người conriêng, tính đến năm nay thì khoảng 17 tuổi rồi. Chúng tôi cũng không biết ngườicon riêng đó ở đâu hay tung tích thế nào cho đến khi mấy ngày trước người conriêng đó đến nhận bố tôi và có mang theo giấy tờ chứng minh là con bố tôi. Luậtsư tư vấn giúp tôi, bây giờ tài sản của bố tôi chia xong rồi thì người conriêng của bố tôi xuất hiện thì giải quyết như thế nào ạ?

Luật sư tư vấn

Xin chào bạn! Cảm ơn bạn đã gửi câuhỏi của mình tới Văn Phong Luật Sư Gia Đình. Về câu hỏi của bạn, công ty chúngtôi tư vấn và hướng dẫn bạn như sau:

1. Căn cứ pháp lý

- Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Di sản đã chia xong, xuất hiệnthêm người thừa kế mới giải quyết như thế nào?

Theo bạn cung cấp thông tin thì bốbạn đã mất, di sản thừa kế được chia theo pháp luật cho mẹ và 3 anh em bạn. Tuynhiên, sau đó có người con riêng của bố bạn đến nhận bố và có căn cứ chứng minhlà con riêng của bố bạn.

Theo quy định tại Điều 651 – Bộ luậtDân sự quy định người thừa kế theo pháp luật như sau:

"1. Những người thừa kế theopháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ,chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

2. Những người thừa kế cùng hàngđược hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sauchỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, khôngcó quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản”.

Như vậy, người con riêng vẫn là conđẻ của bố bạn, thuộc hàng thừa kế thứ nhất và phải được chia di sản bằng nhauvới tất cả những người cùng hàng thừa kế.

Trường hợp nếu người này từ chốinhận di sản thì di sản của việc phân chia thừa kế của bố bạn sẽ không có sựthay đổi gì.

Trường hợp người con riêng muốn nhậndi sản thừa kế từ bố của bạn thì di sản sẽ được chia lại và được quy định tạikhoản 1 – Điều 662 – Bộ luật Dân sự về phân chia di sản trong trường hợp cóngười thừa kế mới kế như sau: "Trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiệnngười thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật,nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mớimột khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừakế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuậnkhác”. Theo đó, nếu không có sự thỏa thuận khác giữa các bên thì di sản đã chiacho mẹ và 3 anh em bạn sẽ không phải chia lại di sản bằng hiện vật nữa mà mỗingười thừa kế thanh toán cho người con riêng của bố bạn một khoản tiền tươngứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tươngứng với phần di sản đã nhận; tức là trong trường hợp của mẹ và 3 anh em bạn mỗingười một khoản bằng nhau tổng sẽ tương ứng với di sản mà người con riêng đángra được hưởng khi chia theo pháp luật là 5 phần bằng nhau.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội.

Luật sưTrần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư GiaĐình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM

Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958

Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com