1. Sổ tiết kiệm riêng có bị chia khi ly hônkhông

kính thưa luật sư, hômnay em viết thư này kính nhờ luật sư tư vấn giúp em về việc chia tài sản sau lyhôn. gia đình em có ba người: cha,mẹ và em. những năm gần đây cha mẹ em phátsinh mâu thuẫn không thể hàn gắn và muốn ly hôn. hiện nay em đã trưởng thành vàđã có gia đình riêng rồi. về vấn đề tài sản: cha mẹ em có 1 căn nhà, 3 chiếc xemáy. việc chia phần tài sản này em nghĩ không vấn đề gì.

Vấn đề em đang thắcmắc là: mẹ em có một khoảng tiết kiệm được gửi trong ngân hàng. số tiền này domột tay mẹ em chắt chiu dành dụm mới có được vì từ khi phát sinh mâu thuẫn chamẹ em kiếm sống riêng nhưng vẫn ở chung nhà. do mẹ em không rành chữ nghĩa, thủtục giấy tờ nên số tiền trong tài khoản đó do em giúp mẹ đứng tên và giao dịchcác thủ tục gủi tiết kiệm với ngân hàng. cho em hỏi nếu ly hôn thì số tiền nàycó bị tòa án hay cha em yêu cầu chia không? rất mong nhận được sự tư vấn quígiá của luật sư.

Em chân thành cảm ơn.

Luật sư Gia Đình tưvấn:

Cơ sở pháp lý:

Luật hôn nhân và giađình 2014

Nội dung tư vấn:

Căn cứ tại điều 59Luật Hôn nhân gia đình 2014, việc chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn được xácđịnh theo nguyên tắc sau:

“1. Trong trường hợpchế độ tài sản của vợ chồng theo luật định thì việc giải quyết tài sản do cácbên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì theo yêu cầu của vợ, chồng hoặccủa hai vợ chồng, Tòa án giải quyết theo quy định tại các khoản 2, 3, 4 và 5Điều này và tại các điều 60, 61, 62, 63 và 64 của Luật này.

Trong trường hợp chếđộ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hônđược áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, rõ ràng thì ápdụng quy định tương ứng tại các khoản 2, 3, 4 và 5 Điều này và tại các điều 60,61, 62, 63 và 64 của Luật này để giải quyết.

2. Tài sản chung củavợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:

a) Hoàn cảnh của giađình và của vợ, chồng;

b) Công sức đóng gópcủa vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Laođộng của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;

c) Bảo vệ lợi íchchính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên cóđiều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;

d) Lỗi của mỗi bêntrong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

3. Tài sản chung củavợ chồng được chia bằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chiatheo giá trị; bên nào nhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phầnmình được hưởng thì phải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.

4. Tài sản riêng củavợ, chồng thuộc quyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhậpvào tài sản chung theo quy định của Luật này.

Trong trường hợp có sựsáp nhập, trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầuvề chia tài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vàokhối tài sản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.

5. Bảo vệ quyền, lợiích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hànhvi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.

6. Tòa án nhân dân tốicao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫnĐiều này.”

Như vậy, về nguyêntắc việc chia tài sản khi ly hôn do các bên thoả thuận; nếu không thoả thuậnđược thì yêu cầu Toà án giải quyết. Tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyềnsở hữu của bên đó, còn tài sản chung sẽ được chia đôi.

Vậy mẹ bạn cần chứngminh sổ tiết kiệm đo là tài sản riêng của mẹ bạn.

2. Cách chứng minh sổ tiết kiệm là tài sảnriêng?

- Như quy định nêutrên thì sổ tiết kiệm hình thành trước khi kết hôn được coi là tài sản riêng,sau khi kết hôn sẽ được coi là tài sản chung của vợ chồng vì:

• Khi bạn gửi tiền vàongân hàng, số tiền dù là của riêng vợ/chồng, khi ngân hàng tiếp nhận sẽ chỉ ghinhận là tiền chung và ngày tháng. Nếu ngày tháng ghi nhận sau khi hai ngườicưới thì đó là tài sản chung và ngược lại.

• Để chứng minh sổtiết kiệm là tài sản riêng bạn phải đưa ra được chứng cứ chứng minh, ví dụ nhưvăn bản thỏa thuận sổ tiết kiệm là tài sản riêng trước khi gửi tiền.

• Sổ tiết kiệm dù cóđược lập trước khi kết hôn nhưng hoa lợi, lợi tức từ sổ tiết kiệm sẽ được coilà tài sản chung vợ chồng (Định nghĩa tại Điều 33 Luật hôn nhân và gia đình2014)

- Có hai nguyên nhânchính yêu cầu chứng minh sổ tiết kiệm là tài sản riêng là:

• Một là khi bạn lyhôn và hai vợ chồng có sổ tiết kiệm gửi ngân hàng trong quá trình còn là quanhệ vợ chồng hợp pháp.

• Hai là khi bạn cầndùng sổ tiết kiệm để cầm cố ngân hàng vay vốn. Vấn đề xảy ra khi người đi vaykhông trả được nợ cho ngân hàng lúc đến hạn, vợ hoặc người chồng không ký kếthợp đồng cầm cố với ngân hàng trước đây yêu cầu ngân hàng chỉ được nhận 1/2 sốtiền ghi trong sổ tiết kiệm để trừ nợ, 1/2 số tiền tiết kiệm còn lại đề nghịngân hàng trả lại cho họ, từ đó xảy ra tranh chấp, kiện tụng.

Chúng ta cùng lý giảisâu hơn về nguyên nhân thứ 2:

Hiện nay chưa có vănbản pháp luật nào quy định cụ thể trình tự, thủ tục cầm cố sổ tiết kiệm nóiriêng hay thế chấp, cầm cố tài sản nói chung. Do đó, khi ban hành văn bản hướngdẫn cụ thể về việc cầm cố sổ tiết kiệm các ngân hàng cũng không thống nhấtnhau:

• Một số ngân hàng yêucầu khi cầm cố sổ tiết kiệm, người đứng tên trong sổ tiết kiệm không cần chứngminh tình trạng hôn nhân của mình, người đứng tên có quyền sở hữu và cầm cố sổtiết kiệm để vay vốn ngân hàng.

• Một số ngân hàngkhác lại yêu cầu khi cầm cố sổ tiết kiệm, người cầm cố phải chứng minh tìnhtrạng hôn nhân vì sổ tiết kiệm có thể là tài sản chung của vợ chồng.

Lý do ngân hàng yêucầu cả vợ và chồng cùng ký tên vào hợp đồng cầm cố sổ tiết kiệm hoặc có văn bảnuỷ quyền vì theo quy định của pháp luật, tài sản thế chấp, cầm cố thuộc sở hữucủa nhiều người (từ hai người trở lên) phải được cam kết bằng văn bản của nhữngngười đồng sở hữu đồng ý giao cho người đại diện vay vốn và ký hợp đồng thếchấp, cầm cố tài sản

Như quy định đã nêu ởphần 1, đối với những người đã lập gia đình số tiền gửi tiết kiệm có thể là tàisản chung của vợ chồng, cho dù số tiền gửi tiết kiệm đó là thu nhập riêng củavợ hoặc chồng mang lại trong thời kỳ hôn nhân.

Ngân hàng là đơn vịkinh doanh, hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận nên ngân hàng không có chức năng vàthẩm quyền xác minh số tiền gửi tiết kiệm là tài sản chung hay riêng. Đối vớitài sản không phải đăng ký quyền sở hữu như sổ tiết kiệm, người đi vay phải tựchứng minh quyền sở hữu của mình. Nếu không có chứng cứ chứng minh sổ tiết kiệmlà tài sản riêng của mình, thì việc cầm cố để vay vốn phải có sự đồng ý của cảhai vợ chồng. Trong trường hợp bên đi vay không trả được nợ khi đến hạn, ngânhàng sẽ có quyền nhận chính cuốn sổ tiết kiệm đã cầm cố cho việc thực hiệnnghĩa vụ trả nợ của hai vợ chồng.

Hy vọng qua nội dungtrên bạn hiểu được tầm quan trọng của việc chứng minh sổ tiết kiệm là tài sảnriêng của mình. Dù bạn chưa kết hôn thì cũng nên tìm hiểu về những thông tinnày để có sự chuẩn bị, nếu đã kết hôn rồi việc nắm rõ lại càng cần thiết.

3. Tại sao khi ly hôn phải có chiến lược

Hiểu đơn giản, chiếnlược là tập hợp các kế hoạch, quyết định về các mục tiêu dài hạn và các biệnpháp, cách thức, con đường đạt đến các mục tiêu đó, trong đó đặc biệt quantrọng việc phối hợp các kế hoạch, quyết định và kết quả của từng công việc.Chiến lược khác với chiến thuật. Hiểu nôm na, đó là kế hoạch tổng thể để giảiquyết một chuỗi công việc nào đó.

Việc ly hôn là tổ hợpcác công việc, như xử lý quan hệ nhân thân, quan hệ gia đình, tài sản, con cái,kinh doanh... Mỗi công việc đều đòi hỏi phải tuân theo trình tự, thủ tục nhấtđịnh, trong đó có việc phải theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, công việcđược thực hiện đều xuất phát từ các mục đích sâu xa mà các bên mong muốn đạtđược, ví dụ như được quyền nuôi con, được chia nhiều tài sản, được quản lý doanhnghiệp...

Để thực hiện các côngviệc và đạt mục đích của một trong các bên cần có sự đánh giá thực trạng, chuẩnbị thu thập tài liệu chứng cứ có lợi, xây dựng phương án xử lý từng tài sản,chuẩn bị các phương án xử lý tình huống xấu.... trong một khoảng thời gian nhấtđịnh.

Do vậy, khi tiến hànhly hôn cần có chiến lược tổng thể, bao gồm nhiều kế hoạch triển khai cho từngcông việc... việc ly hôn không thể nóng vội, gấp gáp vì có thể bỏ qua nhiều vấnđề, khi ra tố tụng sẽ vương mắc, kéo dài, thậm chí bất lợi hoặc không thể đạtđược mục đích đề ra. Nhiều vụ án lý hôn gần đây là ví dụ cho sự thiếu tínhchiến lược gây kéo dài, rùm beng và các bên đều mệt mỏi, không đạt mục đíchmong muốn.

Với kinh nghiệm giảiquyết hàng trăm vụ án lý hôn có tranh chấp nuôi con hay tài sản giá trị trênnghìn tỷ đồng, chúng tôi khuyến nghị các bên liên quan trước khi quyết địnhtiến tới lý hôn nên tiến hành theo trình tự sau:

1. Bình tĩnh đánh giáquan hệ nhân thân.

Ví dụ: tình cảm vợchồng có còn hay không ? Còn mong muốn chung sống, gìn giữ và xây dựng gia đìnhchung không ? Còn mong muốn cùng chung nuôi dạy con cái, vun đắp tài sản chungkhông ? Quan hệ tình cảm, tình dục ? Có thể hàn gắn quan hệ vì mục đích chung ?

2. Con chung.

- Ai có Điều kiện nuôidưỡng con tốt nhất hay cho con có cơ hội phát triển cả về tâm sinh lý, cơ sởvậy chất, tương lai nghề nghiệp, cuộc sống ?

- Tuổi con ? Đánh giákhả năng quyền ưu tiên nuôi con theo luật.

- Quan điểm, mong muốncủa con với người nuôi dưỡng, cuộc sống, học tập, quan hệ...

- Quan hệ anh em củacon ?

- Mức độ ảnh hưởng đếntâm sinh lý, cuộc sống của con khi ở riêng, chung với con cùng cha khác mẹ cùngmẹ khác cha ?

- Mức độ ảnh hưởng đếntâm sinh lý, cuộc sống của con khi ở cùng cha dượng, mẹ kế ?

LƯU Ý: Phải luôn đặtlợi ích của con lên trên lợi ích cha mẹ. Tuyệt đối không sử dụng con làm biệnpháp trả đũa, công cụ mặc cả hoặc giành giật vì thù hằn cá nhân giữa vợ chồng.

3. Tài sản.

- Phân loại và đánhgiá thực trạng.

Loại tài sản có thểthống kê theo các dạng: động sản - bất động sản, Hợp pháp - chưa hợp pháp, Cógiấy tờ sở hữu - chưa có giấy tờ, Có tranh chấp - không có tranh chấp, Riêng -chung, Cá nhân - tổ chức, Tài sản chung hai vợ chồng - tài sản chung với cánhân, tổ chức khác, Tài sản kinh doanh (đầu tư, góp vốn), Quyền về tài sản(thừa kế, đòi nợ.....), Tài sản trí tuệ (nhãn hiệu, kiểu dáng, sáng chế...).Định giá tạm tính hoặc chính thức.

- Phù hợp với loại tàisản, mong muốn được chia để xây dựng kế hoạch chuẩn bị, triển khai cho phù hợp.

+ Các tài sản cá nhân,sở hữu riêng cần xử lý trước tránh bị đưa vào diện tranh chấp. Ngược lại, thuthập tài liệu chứng cứ chứng minh tài sản chung bị bên kia tẩu tán, che đậy.

+ Tài sản sở hữu chungvợ chồng thì tìm tài liệu chứng minh.

+ Tài sản sở hữu chungtổ chức, cá nhân khác, thu thập tài liệu chứng minh.

+ Tài sản kinh doanh(Cổ phần, chứng khoán, vốn góp, trái phiêu...) tùy theo thực trạng, mong muốnmà chuyển giao, cơ cấu, rút vốn, hạch toán...

Trong phần này đặcbiệt lưu ý xử lý quyền quản trị, kiểm soát doanh nghiệp thông qua quyền sở hữuvốn (tỷ lệ vốn góp, cổ phần) thể hiện khi nắm vị trí quản lý cấp cao Chủ tịchHĐQT, TGD.

+ Tiền mặt, Tài khoản,Tiết kiệm... xử lý hợp lý.

+ Tài sản sở hữu trítuệ, xác định thời hạn, phạm vi quyền mà cơ cấu, chuyển giao hoặc mở rộng, hạnchế quyền cho phù hợp mục đích.

+ "Xử lý"tài sản chưa có giấy tờ sở hữu theo mong muốn.

+ Xử lý tài sản tranhchấp, "đẩy" tình trạng tranh chấp, suy giảm giá trị...

+ Yêu cầu phong tỏa,ngăn chặn giao dịch... Để bảo toàn tài sản.

+ Quyền về tài sản,"xử lý" hợp lý phù hợp mục đích.

....

4. Nghĩa vụ

- Nợ chung vợ chồng.

- Nợ chung cá nhân, tổchức khác. "Chuyển" nợ chung riêng.

- Thế chấp bảo lãnh,"xử lý" phù hợp mục đích.

- Nghĩa vụ nuôi dưỡng,cấp dưỡng ? mức độ ? thời gian ? cách thức ?

5. Tố tụng

- Lựa chọn thời điểmthích hợp để nộp đơn: khi bên kia đang có nhu cầu lớn dễ chấp nhận mọi yêu cầu,điều kiện.

- Kéo dài hay rút ngắnthời gian, thủ tục phù hợp "mục đích".

- Lựa chọn, áp dụngkết hợp tác động ngoài tố tụng.

- ......

Tóm lại, việc ly hôncần lập kế hoạch, chiến lược lâu dài và chi tiết để đạt được mục đích và dựphòng mọi rủi ro. Việc lập chiến lược, kế hoạch thế nào còn tùy thuộc vào nănglực, kinh nghiệm của mỗi luật sư và nhu cầu, mong muốn của người ly hôn. Đặc biệt,Luật sư cần có kinh nghiệm và kiến thức tổng hợp để nhìn nhận vụ án một cánhtổng thể khách quan hoặc chi tiết.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

 Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn!.