Từ ngày 15/12, hành vi cưỡng ép vợhoặc chồng quan hệ tình dục sẽ bị phạt hành chính tới 30 triệu đồng và có thểbuộc xin lỗi công khai. Nhiều người nhận xét quy định này rất văn minh nhưngkhó thực hiện. Anh nhận xét thế nào ạ?

Cụ thể, căn cứ tại khoản1 và khoản 2, Điều 41 Nghịđịnh 282/2025/NĐ-CP cóhiệu lực từ ngày 15/12/2025 quy định xử phạt hành chính đối với hành vi bạo lựctình dục trong phòng chống bạo lực gia đình như sau:

“Điều 41. Hành vi bạo lực tình dục

1.Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi cưỡng ép thànhviên gia đình nghe âm thanh, xem hình ảnh, đọc nội dung khiêu dâm.

2.Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong những hànhvi sau đây:

a)Cưỡng ép thành viên gia đình trình diễn hành vi khiêu dâm;

b)Cưỡng ép thực hiện hành vi quan hệ tình dục trái ý muốn của vợ hoặc chồng nhưngkhông bị truy cứu trách nhiệm hình sự.”

Nhiềungười cho rằng quy định này rất văn minh cho thấy đây là một quy định tiến bộ củapháp luật, thể hiện quyền bị đằng của vợ chồng trong hôn nhân gia đình, khẳng địnhquyền tự quyết về quan hệ tình dục, không ai được cưỡng bức ép buộc, kể cả vợhoặc chồng. Từ đó, góp phần giảm đi suy nghĩ về vấn đề “vợ hoặc chồng phải cónghĩa vụ đáp ứng nhu cầu quan hệ tình dục”.

Songsong với quy định có một bước tiến bộ và văn minh, nhưng kèm theo đó thực tế rấtkhó thực hiện vì một lí do như sao: hành vi quan hệ tình dục thường diễn ratrong không gian riêng tư giữa hai vợ chồng, ít người chứng kiến. Tâm lý nạnnhân (chồng hoặc vợ) ngại tố cáo sợ ảnh hưởng đến hôn nhân gia đình và con cái.Một điều quan trọng là chứng cứ khó thu thập (chỉ thông qua đơn tố giác đơn thuầnlà chưa đủ cở sở).

Vì vậy,dù văn minh, tiến bộ và cần thiết, nhưng việc áp dụng trên thực tế đòi hỏi đảmbảo về việc hỗ trợ tâm lý cho nạn nhân, tăng cường tuyên truyền pháp luật vàmôi trường pháp lý thực thi nghiêm chỉnh, thay đổi tư duy.

Câuhỏi 2: Theo quy định, vợ hoặc chồng muốn tố cáo đối phương có hành vi cưỡng épquan hệ tình dục thì phải thực hiện theo quy trình như thế nào?

Tùymức độ sự việc, có 2 hướng:

Hướng1: Xử phạt hành chính:

Bước1: Gửi đơn trình báo hoặc đơn tố giác đến công an có thẩm quyền (như công anxã/phường) hoặc đường dây nóng về phòng chống bạo lực gia đình về việc vợ hoặcchồng có hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục.

Bước2: Cung cấp đầy đủ các thông tin tài liệu chứng cứ (nếu có) như tin nhắn, ghiâm, camera, kết quả giám định tổn thương vùng kín, …

Bước3: Cơ quan công an tiến hành điều tra xác minh và lập biên bản xử phạt.

Hướng2: Truy cứu trách nhiệm hình sự (nếu có dấu hiệu hiếp dâm)

Trongtrường hợp hành vi cưỡng ép quan hệ tình dục có dấu hiệu dùng vũ lực, đe dọa dùngvũ lực, hoặc thủ đoạn cưỡng bức rõ ràng, gây tổn hại về thể chất hoặc tinh thầnđối với người vợ hoặc chồng, thì không chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính màcó thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Căn cứ theo Điều 141 Bộ luật Hình sự2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2205) quy định như sau:

“Điều141. Tội hiếp dâm

1.Ngườinào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệđược của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệtình dục khác trái ý muốn của nạn nhân thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.”

Nhưvậy, nếu hành vi có yếu tố dùng vũ lực, đe dọa, cưỡng bức thể chất rõ ràng, tráiý muốn của nạn nhân có thể bị xử lý theo quy định tại Điều 141 Bộ luật Hình sự2015 (sửa đổi, bổ sung 2017, 2025) quy định về tội “Tội hiếp dâm”. Bộ luậtHình sự không có quy định cụ thể là miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp ngườiphạm tội là vợ hoặc chồng của nạn nhân.

Quytrình tố giác hình sự:

Bước1: Thu thập chứng cứ và chuẩn bị hồ sơ ghi lại hoặc lưu trữ bất kỳ bằng chứngnào có thể chứng minh hành vi cưỡng ép, như tin nhắn, cuộc gọi, hình ảnh,video, hoặc vết thương trên cơ thể.

Bước2: Nộp đơn tố giác hoặc báo tin trực tiếp đến cơ quan Công an cấp xã/phường hoặcviện kiểm sát nhân dân nơi xảy ra vụ việc. Nội dung đơn tố giác cần nêu rõ thôngtin cá nhân của người tố giác (tên, địa chỉ) và thông tin cá nhân của người bịtố giác (tên, địa chỉ). Nêu rõ hành vi vi phạm pháp luật của người bị tố giác. Cácvấn đề cụ thể yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết. Đính kèm các tài liệu, chứngcứ chứng minh cho việc tố cáo. 

Bước3: Phối hợp tham gia với cơ quan điều tra trong quá trình làm việc, cung cấp đầyđủ thông tin và chứng cứ khi được yêu cầu.

Trân trọng.

LS TRẦN MINH HÙNG

Luật sư Trần Minh Hùng – Tốt nghiệp đại học LuậtTPHCM, tốt nghiệp Học viện Tư Pháp, Tốt nghiệp Luật sư, thuộc Đoàn LS TPHCM,Thuộc Liên đoàn LSVN là một trong những luật sư sáng lập văn phòng luật, giàukinh nghiệm về kiến thức và thực tiễn đã dành nhiều thắng lợi vụ kiện và quantrọng luật sư Hùng luôn coi trọng chữ Tâm của nghề luật sư và trách nhiệm đốivới xã hội nên đã được nhiều hãng báo chí, truyền thông, Đài truyền hình, Đàitiếng nói Việt nam phỏng vấn pháp luật, nhiều lĩnh vực quan trọng liên quan đến đời sống. Luật sư Trần MinhHùng là đối tác tư vấn pháp luật được nhiều hãng truyền thông, báo chí trongnước  tin tưởng với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn trên VOVGiao Thông – Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phát thanh VOH TPHCM, Đài truyền hìnhTP.HCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình SCTV, THĐN,Truyền hình Quốc Hội VN, Truyền hình Công an ANTV, Đài truyền hìnhVĩnh Long, Đài phát thanh kiên giang, Đài Bình Dương, Truyền hình Quốc Phòng,VTC... và các hãng báo chí trên cả nước, được các tổ chức, trường Đại họcLuật TP.HCM mời làm giám khảo các cuộc thi Phiên tòa giả định với Đại học cảnhsát, mời làm chuyên gia ý kiến về các sự kiện lớn, được mời dạy bồi dưỡngnghiệp vụ cho các luật sư……là đối tác tư vấn luật của các hãng truyền thong, cáctổ chức, xã hội uy tín và chuyên nghiệp và luôn mang lại niềm tin cho khách hàng và ghi nhận sự đóng gópcủa chúng tôi cho xã hội...là luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ ánđỉnh điểm, quan trọng báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như Viettinbank, các vụ Giết Người do mâu thuẫn hátkaraoke tại Bình Chánh, Bào chữa chủ tịch Huyện Đông Hòa –Phú Yên, Đại án Vụ cướp bitcoin 35tỷ Long Thành- Dầu Dây, Bào chữa vụ Đại Án Đăng Kiểm, Bào chữa vụ đại án Khaithác Cát Cần giờ, Bào chữa bị cáo Huân không đeo khẩu trang mùa Covit, Vụ Nữsinh Tân Bình bị cắt tai, bảo vệ cho MC Trấn Thành, Bào chữa, bảo vệ vụ"Bác sĩ khoa rút ống thở", Bảo vệ cho người cho thuê nhà vụ Công tyThế giới Di Động không trả tiền thuê nhà mùa dịch covid, Tư vấn cho nghệ sĩThương Tín, bảo vệ vụ đổ xăng đốt 10 người tại TPHCM, Bảo vệ thành công vụ 1bệnh nhân bị xông hơi chết tại nhà bè,bảo vệ cho 27 bị hại vụ lừa đảo đất nềnNguyễn Thanh Uyn và đồng phạm, Bảo vệ Ni cô Vụ kiện hành chính đòi nhà  các vụ Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, cưỡng đoạt,cướp, gây thương tích, tham ô, mua bán ma túy, cố ý làm trái, bào chữa vụ áncựu Cảnh sát Buôn Lậu và các bị cáo kiên quan, bào chữa vụ chiếm đoạt tiền công nghệ của nước Úccủa bị can về công nghệ, bào chữa vụ Mua bán khẩu trang mùa covid, bào chữanhiều vụ án ma túy, bào chữa vụ lợi dụng chức vụ quyền hạn của tổ chức tín dụngngân hàng... .… và rất nhiều các vụ án khác về dân sự, kinh tế, thừa kế,đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lại niềm tin chokhách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý khôngbiết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi..…là hãng luật tư vấn luật chonhiều công ty Việt Nam và nước ngoài trên cả nước luôn mang lại niềm tincho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm công lý khôngbiết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôi hội đủ các luật sư chuyên về các lĩnhvực, kinh nghiệm, chuyên sâu như: hình sự, dân sự, kinh tế, thừa kế, hợp đồng,đất đai, ly hôn, dịch vụ nhà đất, di chúc, lao động…