Nguyên tắc phân chia tài sản khi vợ chồng ly hôn được quy định tại Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình 2014 được hướng dẫn bởi Điều 7 Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP cụ thể như sau:
1. Vợ chồng khi ly hôn có quyền tự thỏa thuận với nhau về toàn bộ các vấn đề, trong đó có cả việc phân chia tài sản. Trường hợp vợ chồng không thỏa thuận được mà có yêu cầu thì Tòa án phải xem xét, quyết định việc áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận hay theo luật định, tùy từng trường hợp cụ thể mà Tòa án xử lý như sau:
2. Khi giải quyết ly hôn nếu có yêu cầu tuyên bố thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị vô hiệu thì Tòa án xem xét, giải quyết đồng thời với yêu cầu chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn.
3. Khi chia tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn, Tòa án phải xác định vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ về tài sản với người thứ ba hay không để đưa người thứ ba vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Trường hợp vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ về tài sản với người thứ ba mà họ có yêu cầu giải quyết thì Tòa án phải giải quyết khi chia tài sản chung của vợ chồng. Trường hợp vợ chồng có nghĩa vụ với người thứ ba mà người thứ ba không yêu cầu giải quyết thì Tòa án hướng dẫn họ để giải quyết bằng vụ án khác.
4. Trường hợp áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định để chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn thì tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây để xác định tỷ lệ tài sản mà vợ chồng được chia:
Ví dụ: Vợ chồng có tài sản chung là một chiếc ô tô người chồng đang chạy xe taxi trị giá 600 triệu đồng và một cửa hàng tạp hóa người vợ đang kinh doanh trị giá 400 triệu đồng. Khi giải quyết ly hôn và chia tài sản chung, Tòa án phải xem xét giao cửa hàng tạp hóa cho người vợ, giao xe ô tô cho người chồng để họ tiếp tục kinh doanh, tạo thu nhập. Người chồng nhận được phần giá trị tài sản lớn hơn phải thanh toán cho người vợ phần giá trị là 100 triệu đồng.
Ví dụ: Trường hợp người chồng có hành vi bạo lực gia đình, không chung thủy hoặc phá tán tài sản thì khi giải quyết ly hôn Tòa án xem xét yếu tố lỗi của người chồng khi chia tài sản chung của vợ chồng để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của vợ và con chưa thành niên.
5. Giá trị tài sản chung của vợ chồng, tài sản riêng của vợ, chồng được xác định theo giá thị trường tại thời điểm giải quyết sơ thẩm vụ việc.
6. Khi giải quyết chia tài sản khi ly hôn, Tòa án phải xem xét để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Ví dụ: Khi chia nhà ở là tài sản chung và là chỗ ở duy nhất của vợ chồng, trong trường hợp không chia được bằng hiện vật thì Tòa án xem xét và quyết định cho người vợ hoặc chồng trực tiếp nuôi con chưa thành niên, con bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự nhận hiện vật và thanh toán giá trị tương ứng với phần tài sản được chia cho người chồng hoặc vợ nếu người vợ hoặc chồng có yêu cầu.
Chia tài sản khi ly hôn đơn phương được chia theo 2 cách như sau:
Cách 1: Chia tài sản theo thỏa thuận của vợ chồng
Theo quy định thì cách này được Tòa án ưu tiên để có thể giải quyết theo quyết định của các bên trên nguyên tắc tôn trọng sự bình đẳng và quyền tự định đoạt của mỗi người. Pháp luật không quy định bất kỳ hình thức chia này. Nếu những vấn đề mà vợ chồng thỏa thuận được với nhau mà không trái luật thì Tòa án công nhận sự thỏa thuận đó và ghi vào bản án.
Cách 2: Tòa án sẽ phân chia tài sản
Nếu khi việc thỏa thuận không đồng nhất được quan điểm với nhau thì vợ chồng có thể yêu cầu Tòa án giải quyết dựa vào nguyên tắc:
Hoàn cảnh gia đình của 2 bên
Công sức đóng góp của vợ, chồng trong khối tài sản chung
Bảo vệ lợi ích trong sản xuất kinh doanh của mỗi bên
Lỗi của mỗi bên vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
3.1 Chồng không chịu chia tài sản thì phải làm sao?
Trong trường hợp chồng không chịu chia tài sản khi ly hôn thì người vợ không việc gì phải lo lắng. Pháp luật luôn tạo sự công bằng và bình đẳng cho mỗi người. Việc tự phân chia tài sản sẽ giúp bạn có thể đỡ mất thời gian và tốn kém tiền hơn khi phải giải quyết tại Tòa án. Còn nếu chồng không chịu chia tài sản, bạn có thể làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết phân chia tài sản. Lúc này cho dù chồng bạn có không chịu thì cũng phải chia tài sản vì đây là mệnh lệnh của cơ quan có thẩm quyền.
3.2 Đơn phương ly hôn có được chia tài sản chung không?
Đơn phương ly hôn cũng như ly hôn bình thường. Chỉ khác là nó xuất phát từ một phía, còn phía kia không đồng ý ly hôn. Việc chia tài sản trong trường hợp này không phụ thuộc vào đơn phương hay không mà được chia tài sản. Sở dĩ, tài sản vợ chồng có được là nhờ công sức lao động và công sức đóng góp của cả hai người. Do vậy, đơn phương ly hôn vẫn được chia tài sản chung.
3.3 Ly hôn đơn phương tranh chấp tài sản giải quyết thế nào?
Khi ly hôn đơn phương ít nhiều luôn xảy ra tranh chấp khi giải quyết phân chai tài sản. Bởi vì lúc này, khi xuất phát điểm là ý chí của một người muốn ly hôn, người kia nhất quyết không đồng ý thì ít có trường hợp phân chia tài sản lại có thể thỏa thuận được.
Do đó, trong trường hợp này các bạn có thể yêu cầu Tòa án giải quyết việc phân chia tài sản cho mình. Dựa vào các nguyên tắc phân chia, Tòa án sẽ giải quyết đúng pháp luật và bảo vệ lợi ích cho mỗi bên.
3.4 Luật chia tài sản khi ly hôn 2021?
Cho đến hiện nay, hệ thống pháp luật Việt Nam chúng ta vẫn chưa hề có Luật nào gọi là Luật chia tài sản khi ly hôn. Nếu bạn muốn tìm hiểu quy đinh pháp luật liên quan đến chia tài sản khi ly hôn thì bạn có thể tìm đọc Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
VĂN PHÒNG LUẬT SƯ GIA ĐÌNH
Đc 1: 402A Nguyễn Văn Luông, Phường 12, Quận 6, TP.HCM
Đc 2: 64 Võ Thị Sáu, Phường Tân Định, Quận 1,TP.HCM
Chi nhánh tại Biên Hòa: 5/1 Nguyễn Du, Quang Vinh,Biên Hoà, Đồng Nai.
Luật Sư Trần Minh Hùng-Trưởng văn phòng
Tel: 0972238006 (zalo-viber) 028.38779958