1. Tranh chấp về di dời mồ mả
Tóm tắt câu hỏi:
Chào Luật sư! Trên đấtcủa tôi có một ngôi mộ, nay tôi muốn dời ngôi mộ đó đi, tôi có thể nhờ xãphường để giúp không vì tôi không thương lượng được với người nhà ngôi mộ!
Luật sư tư vấn:
Vấn đề tranh chấp liênquan đến việc di dời mồ mả là một vấn đề rất phức tạp và khó giải quyết, vấn đềmồ mả là vấn đề linh thiêng, thường dụng chạm đến tâm linh của con người vàquyết định nhiều bởi phong tục tập quán.
Trường hợp trên đấtcủa bạn có mồ và bạn muốn di chuyển ngôi mộ đó đi. Điều 166 Luật Đất đai 2013quy định về quyền của người sử dụng đất
“Điều 166. Quyền chungcủa người sử dụng đất
1. Được cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
2. Hưởng thành quả laođộng, kết quả đầu tư trên đất.
3. Hưởng các lợi íchdo công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp.
4. Được Nhà nước hướngdẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp.
5. Được Nhà nước bảohộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.
6. Được bồi thường khiNhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.
7. Khiếu nại, tố cáo,khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và nhữnghành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai”.
Chiếu theo quy địnhtrên, gia đình bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu phía bên kia di dời mồ mả ra khỏikhu đất của gia đình bạn. Theo thông tin bạn cung cấp, phía bên kia không đồngý về việc di dời mồ mả, vì thế bạn muốn nhờ cơ quan của xã, phương tham giagiúp bạn giải quyết vấn đề này, song lại chưa có quy định nào về nhiệm vụ,quyền hạn của ủy bạn nhân dân xã/phường trong vấn đề giải quyết tranh chấp liênquan đến di dời mồ mả trên đất ở, nên ủy ban nhân dân xã phương không có thẩm quyềnđưa ra quyết định trong vấn đề này. Tuy nhiên, về vấn đề này, bạn có thể nhờ ủyban nhân dân xã/phương tham gia giải quyết thông qua việc hỏa giải, tự nguyệngiữa gia đình bạn và gia đình có mồ mả trên đất ở của bạn.
Liên quan đến việc didời mồ mả, có thể nói, trong xã hội Việt Nam, đây là vấn đề tâm linh và tínngưỡng , vì vậy, gia đình bạn và gia đình bên có mồ mả nên cùng ngồi lại bànbạc, thỏa thuận cẩn thận, kỹ lưỡng để đưa ra các giải pháp hợp lý.
Trường hợp hai bênkhông tự thỏa thuận hoặc việc hòa giải của ủy ban nhân dân xã/phường khôngthành thì hai bên có thể yêu cầu đến tòa án có thẩm quyền theo quy định củapháp luật dân sự để giải quyết vấn đề này.
2. Đất đai có mồ mả giải quyết thế nào khi cótranh chấp?
Chào luật sư,
Em có vấn đề sau cầnluật sư giải đáp ạ: Trên mảnh đất gia đình em có 1 ngôi mộ của gia đình nhà ôngH ( người cùng xã). Sau khi gia đình em xây tường bao quanh mảnh đất thì ông Hyêu cầu gia đình em cắt phần đất ngôi mộ đó cho gia đình họ. Gia đình em khôngđồng ý và ông H đã gửi đơn khiếu nại lên UBND huyện khiếu nại gia đình em cảntrở việc thăm nom mộ và yêu cầu UBND huyện cắt phần đất ngôi mô đó cho gia đìnhông H.
Trong sổ đỏ gia đìnhem thì không thể hiện có ngôi mộ đó, trước đây ngồi mộ nằm cách mặt đườngkhoảng 2m, sau khi làm đường thì ngôi mộ đó nằm gần sát mặt đường (cách khoảng50cm). Trước đó khoảng năm 2007 gia đình ông hợp có xây dựng ngôi mộ lên bằnggạch ( trước đó mộ đất), gia đình em không đồng ý và có ngăn cản việc xây dựng,nhưng do gia đình em đi vắng, ông H đã cho người xây xong ngôi mộ đó. Sau đógia đình ông H có vào nói chuyện với gia đình em, có đặt vấn đề nếu gia đìnhkhông đồng ý thì để dỡ đi, do vấn đề tâm linh, không muốn đụng chạm đến mồ mảnên nhà em bảo thôi, đã trót xây rồi thì thôi, nhưng không được xây thêm nữa (mới xây phần thô, chưa ốp đá gạch, quét vôi gì).
Gia đình em vẫn đồng ýcho ông H vào thăm nom mộ, không gây cản trở gì. Em muốn hỏi là gia đình ông Hkhiếu nại như vậy có đúng không ? Gia đình ông H có được cấp phần đất của ngôimộ đấy không ?
Mong được luật sư giảiđáp thắc mắc ạ ! Xin cảm ơn !
Trả lời
Kính chào và cảm ơnbạn đã gửi câu hỏi đến Văn Phòng Luật Sư Gia Đình. Với câu hỏi trên chúng tôixin tư vấn cho bạn như sau:
Theo thông tin bạncung câp thì ngôi mộ đó nằm trên mảnh đất nhà bạn nhưng không nói rõ là có giấychứng nhận quyền sử dụng đất hay không nên có 2 trường hợp xảy ra:
Trường hợp 1 : Giađình bạn không có giấy tờ chứng nhận quyền sử dụng đất ở phần đất có phần đấtmộ đó thì việc ông H khiếu nại gia đình bạn là đúng. Trong trường hợp gia đìnhông H có đủ các điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyđịnh tại Điều 100 và Điều 101 Luật đất đai thì ông H sẽ được cấp giấy chứngnhận quyền sử dụng đất về phàn đất mộ đó theo quy định.
Trường hợp 2 : Giađình bạn có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bao gồm cả phần đất mộ đó.
Căn cứ vào Điều 166Luật đất đai năm 2013 thì gia đình bạn có các quyền sau:
Điều 166. Quyền chungcủa người sử dụng đất
1. Được cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
2. Hưởng thành quả laođộng, kết quả đầu tư trên đất.
3. Hưởng các lợi íchdo công trình của Nhà nước phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp.
4. Được Nhà nước hướngdẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp.
5. Được Nhà nước bảohộ khi người khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình.
6. Được bồi thường khiNhà nước thu hồi đất theo quy định của Luật này.
7. Khiếu nại, tố cáo,khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và nhữnghành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.
Như vậy, bạn có quyềnyêu cầu gia đình ông H dừng hành vi tu sửa, xây dựng. Nếu gia đình bạn và giađình ông H không thể tự hòa giải thì gia đình bạn có thể gửi đơn lên Ủy bannhân dân xã nơi có tranh chấp đất để hòa giải theo quy định tại khoản 2 Điều202 Luật đất đai.Việc được cấp đất chỉ đặt ra khi gia đình ông H có đầy đủ căncứ chứng minh đất thuộc sở hữu của gia đình ông.
Ví dụ gia đình ông Hkhông có giấy tờ gì về quyền sử dụng đất nhưng có đủ điều kiện thì được cấpgiấy chứng nhận quyền sử dụng đất như sau:
Căn cứ theo Điều 20Nghị định số 43/2014/NĐ-CP NGhị định quy định chi tiết thi hành một số điều củaLuật Đất đai quy đinh như sau:
“Điều 20. Cấp Giấychứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớiđất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sửdụng đất và không vi phạm pháp luật đất đai
Việc cấp Giấy chứngnhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất(công nhận quyền sử dụng đất) cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn địnhtừ trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà không có một trong các loại giấy tờ quyđịnh tại Điều 100 của Luật Đất đai, Điều 18 của Nghị định này và không thuộctrường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 101 của Luật Đất đai, Điều 23 của Nghịđịnh này được thực hiện theo quy định như sau:
1. Hộ gia đình, cánhân sử dụng đất có nhà ở, công trình xây dựng khác từ trước ngày 15 tháng 10năm 1993; nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranhchấp sử dụng đất; việc sử dụng đất tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấychứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớiđất là phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch chi tiết xây dựng đô thịhoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn hoặc quy hoạch xây dựng nông thônmới đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt (sau đây gọi chung là quyhoạch) hoặc không phù hợp với quy hoạch nhưng đã sử dụng đất từ trước thời điểmphê duyệt quy hoạch hoặc sử dụng đất tại nơi chưa có quy hoạch thì được côngnhận quyền sử dụng đất như sau:
a) Đối với thửa đất cónhà ở mà diện tích thửa đất nhỏ hơn hoặc bằng hạn mức công nhận đất ở quy địnhtại Khoản 4 Điều 103 của Luật Đất đai (sau đây gọi là hạn mức công nhận đất ở)thì toàn bộ diện tích thửa đất được công nhận là đất ở.
Trường hợp thửa đất cónhà ở mà diện tích thửa đất lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ởđược công nhận bằng hạn mức công nhận đất ở; trường hợp diện tích đất xây dựngnhà ở và các công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thìcông nhận diện tích đất ở theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở và các côngtrình phục vụ đời sống đó;”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦNGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnhphúc
————-oOo————-
………, ngày……….tháng……..năm 2018
ĐƠN XIN DI CHUYỂN MỘ
Kính gửi: Ủy ban nhândân xã…………………….. huyện…………………………………/ Ban quản lý Nghĩa trang …….
Tôilà:…………………………………………………………… sinh năm: …….
Chứng minh nhân dânsố: ……………………. cấp ngày ……………. tại ……………..
Hộ khẩu thườngtrú:……………………………………………………………………………………….
Hiện đang sinh sốngtại địa chỉ:………………………………………………………………….
Là ……….. của ông/bà…………………………. đang được chôn cất tại ………………………
Tôi làm đơn này đểtrình bày với quý cơ quan/đơn vị một việc như sau:
(Trình bày về việc đặtphần mộ và lý do di chuyển )
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………….
(Ví dụ: Năm ……, bố củatôi là ông………………………. tham gia kháng chiến và hi sinh. Phần mộ của ông được đưavề và hiện nay đang được đặt tại nghĩa trang liệt sỹ …………….. tại thôn…………………Tuy nhiên, hiện nay gia đình đã chuyển về địa chỉ……………………… sinh sống, vì khoảngcách địa lí khá xa và họ hàng đều đã chuyển đi hết nên rất khó có thể chăm lophần mộ của bố tôi.)
Vì vậy, bằng đơn này,tôi xin quý cơ quan cho phép gia đình tôi di chuyển phần mộ của ….. mình vềnghĩa trang ……………………… gần với địa chỉ gia đình đang sinh sống để gia đình tôicó thể thường xuyên thăm viếng.
Kính mong quý cơ quanxem xét, chấp thuận.
Tôi xin chân thành cảmơn !
Người làm đơn
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội.
Luật sưTrần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sư GiaĐình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.
Trân trọngcảm ơn.
ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHVPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)
Trụ sở: 402ANguyễn Văn Luông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)
5/1 Nguyễn Du,Biên Hòa, Đồng Nai (đối diện tòa án Biên Hòa)
68/147 TrầnQuang Khải, Tân Định, quận 1, TP.HCM
Điện thoại:028-38779958; Fax: 08-38779958
Luật sư TrầnMinh Hùng: 0972 238006
Email: luatsuthanhpho@gmail.com