1. Mẫu từ chối nhận di sản thừa kế
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦNGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnhphúc
----------------------------------
VĂN BẢN TỪ CHỐI NHẬNTÀI SẢN THỪA KẾ
Hôm nay,ngày..........tháng..........năm 20......., tại trụ sở Văn phòng công chứng...................................................., địa chỉ: Số................................................................................
Tôi là:........................................., sinhngày................................, chứng minh nhân dân số.............................. do Công an ...............cấpngày.................................., đăng ký hộ khẩu thường trú tại.......................................
Tôi là người thừa kếtheo ...............................của ông/bà ...................chết ngày...............theo Giấy chứng tử số .................... do Uỷ ban nhân dân...............................cấp ngày
Tài sản mà tôiđượcthừa kế là:.............................................................................................
Nay tôi tự nguyện từchối nhận tài sản nêu trên mà tôi được hưởng.
Tôi xin cam đoan nhữngthông tin về nhân thân đã ghi trong văn bản này là đúng sự thật và việc từ chốinhận tài sản thừa kế này không nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sảncủa mình đối với người khác.
Người từ chối nhận tàisản thừa kế
(Ký và ghi rõ họ tên)
LỜI CHỨNG CỦA CÔNGCHỨNG VIÊN
Hôm nay, ngày........... tháng ..............năm ...........................tại trụ sở Vănphòng công chứng ...............
Tôi, Nguyễn Văn A - Côngchứng viên Văn Phòng Công chứng..................................., thành phố........... ký tên dưới đây:
CÔNG CHỨNG:
Văn bản từ chối nhậntài sản thừa kế này do
Ông........................................lập;
Ông....................................., địa chỉ, chứng minh nhân dân và hộ khẩuthường trú tại:
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Nội dung từ chối nhậntài sản thừa kế không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xãhội;
Văn bản từ chối nhậntài sản thừa kế này được lập thành ...bản chính (mỗi bản chính gồm ......tờ,........ trang), giao cho người từ chối nhận tài sản thừa kế ..... bảnchính; lưu tại Phòng Công chứng ...................... 01 bản chính.
Số công chứng Quyển số01 TP/CC-SCC/HĐGD.
2. Có được chuyển nhượng tài sản là di sảnthừa kế không ?
Thưa luật sư, xin hỏi:Năm 2017 bố mẹ tôi có tặng cho anh trai một mảnh đất tại TP Hồ Chí Minh, đãhoàn tất việc đã sang tên cho anh. Sau này anh trai tôi lấy vợ và sống trên đấtnày. Nay anh trai tôi không may bị tai nạn qua đời không để lại di chúc, bố mẹtôi có quyền chuyển nhượng mảnh đất này không ?
Cảm ơn!
Luật sư Gia Đình trảlời:
Trước tiên cần xácđịnh mảnh đất này bố mẹ bạn đã tặng cho và sang tên cho anh trai bạn từ năm2017, say này anh bạn mới lấy vợ. Tài sản này hình thành trước thời kỳ hôn nhânnên về nguyên tắc sẽ xác định đây không phải tài sản chung vợ chồng mà là tàisản riêng của anh bạn. Anh trai bạn mất không để lại di chúc nên tài sản làquyền sử dụng đất này được coi là di sản thừa kế và việc phân chia di sản thừakế sẽ xử lí theo quy định của pháp luật.
Khoản 1 Điều 651 Bộluật dân sự năm 2015 quy định:
“1. Những người thừakế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;
b) Hàng thừa kế thứhai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ôngngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụnội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kếcùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàngthừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đãchết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chốinhận di sản.”
Căn cứ vào thông tinbạn cung cấp thì anh trai bạn mất không để lại di chúc nên di sản thừa kế làquyền sử dụng đất sẽ được chia cho những người thừa kế ở hàng thừa kế thứ nhất,bao gồm: bố, mẹ; vợ; con của anh trai bạn. Như vậy, những người có quyền đốivới mảnh đất này gồm bố, mẹ, chị dâu và cháu là con của anh bạn. Do vậy, bố mẹbạn không có toàn quyền quyết định đối với việc chuyển nhượng quyền sử dụng đấtnày.
Thứ hai, để nhận disản thừa kế, gia đình bạn phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế tại tổ chứchành nghề công chứng.
Khoản 2 Điều 57 Luậtcông chứng 2014 quy định về việc công chứng văn bản thỏa thuận phân chia di sảnnhư sau”
“ 2. Trường hợp di sảnlà quyền sử dụng đất hoặc tài sản pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữuthì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minh quyền sử dụngđất, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó.
Trường hợp thừa kếtheo pháp luật, thì trong hồ sơ yêu cầu công chứng phải có giấy tờ chứng minhquan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản theo quy định củapháp luật về thừa kế. Trường hợp thừa kế theo di chúc, trong hồ sơ yêu cầu côngchứng phải có bản sao di chúc”.
Như vậy, bố mẹ, chịdâu và con trai đã thành niên của anh trai bạn phải liên hệ với tổ chức hànhnghề công chứng (Phòng công chứng/Văn phòng công chứng nơi có bất động sản) đểlàm thủ tục khai nhận di sản thừa kế. Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế gồm:
- Phiếu yêu cầu côngchứng theo mẫu;
- Giấy chứng nhậnquyền sử dụng đất;
- Giấy chứng tử của anhbạn;
- Giấy tờ tùy thân củanhững người hưởng di sản;
- Giấy tờ chứng minhquan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản…
Sau khi công chứng,theo quy định tại điều 18 Nghị định số 29/2015/NĐ-CP thì:
“Việc thụ lý côngchứng văn bản thỏa thuận phân chia di sản, văn bản khai nhận di sản phải đượcniêm yết trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày niêm yết. Việc niêm yết do tổ chứchành nghề công chứng thực hiện tại trụ sở của Ủy ban nhân cấp xã nơi thường trúcuối cùng của người để lại di sản; trường hợp không xác định được nơi thườngtrú cuối cùng thì niêm yết tại nơi tạm trú có thời hạn cuối cùng của người đó”.
Nội dung niêm yết phảicó đầy đủ thông tin về họ, tên của người để lại di sản; họ, tên của những ngườithỏa thuận phân chia hoặc khai nhận di sản thừa kế; quan hệ của những ngườithỏa thuận phân chia hoặc khai nhận di sản thừa kế với người để lại di sản thừakế; danh mục di sản thừa kế. UBND xã nơi niêm yết có trách nhiệm xác nhận việcniêm yết và bảo quản việc niêm yết trong thời hạn niêm yết. Sau 15 ngày niêmyết, không có khiếu nại, tố cáo gì thì cơ quan công chứng chứng nhận văn bảnthừa kế thì các đồng thừa kế có thể lập "Văn bản thỏa thuận phân chia disản thừa kế" hoặc "Văn bản khai nhận di sản thừa kế". Sau khi côngchứng văn bản thừa kế, người được hưởng di sản thực hiện thủ tục đăng ký quyềntài sản tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng tài nguyên và môitrường cấp huyện nơi có đất.
3. Điều kiện từ chối nhận di sản là gì?
Câu hỏi:
Mẹ tôi mất năm 2011 cótài sản để lại là phần đất có diện tích 10.000 m2. Mẹ tôi có 03 người con,trong đó tôi sống ở nước ngoài và có quốc tịch nước ngoài. Gia đình tôi chưalàm thủ tục thỏa thuận phân chia di sản thừa kế. Bây giờ tôi muốn về Việt Namlàm giấy ủy quyền từ chối nhận di sản có được không?
Từ chối nhận di sảnthừa kế là hành vi thể hiện ý chỉ của cá nhân khi được nhận tài sản hợp pháp từngười khác để lại.
– Theo Điều 642 BộLuật Dân sự 2005 quy định về việc từ chối nhận di sản thừa kế như sau:
“1. Người thừa kế cóquyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việcthực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhậndi sản phải được lập thành văn bản; người từ chối phải báo cho những người thừakế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản, cơ quan công chứng hoặc Ủyban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có địa điểm mở thừa kế về việc từ chốinhận di sản.
3. Thời hạn từ chối disản là sáu tháng, kể từ ngày mở thừa kế. Sau sáu tháng kể từ ngày mở thừa kếnếu không có từ chối nhận di sản thì được coi là đồng ý nhận thừa kế.”
Như vậy, con bà A cóquyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp con bà A từ chối nhằm trốn tránh thựchiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác. Tuy nhiên, theo quy định BộLuật Dân sự 2005 thì thời hạn từ chối di sản là 06 tháng kể từ ngày mở thừa kế.Ngày mở thừa kế được hiểu là thời điểm người có tài sản chết; có nghĩa bà Achết năm 2011 đến nay đã 05 năm thì đã hết thời hạn từ chối nhận di sản.
Điều kiện từ chối nhậndi sản thừa kếnhư thế nào ?
– Theo Điều 620 BộLuật Dân sự 2015 quy định về từ chối nhận di sản:
” Điều 620: Từ chốinhận di sản
1. Người thừa kế cóquyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việcthực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhậndi sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những ngườithừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
3. Việc từ chối nhậndi sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.”
Như vậy, Bộ Luật Dânsự 2015 có hiệu lực thi hành từ 01/01/2017 đã có sự thay đổi quy định về từchối nhận di sản đó là việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thờiđiểm phân chia di sản. Do đó, nếu tài sản bà A để lại chưa phân chi thì bạn cóquyền từ chối nhận di sản trừ trường hợp từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiệnnghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
Theo đó, bạn có thểchờ đến khi Bộ Luật Dân sự 2015 có hiệu lực nếu lúc đó tài sản thừa kế chưaphân chia thì bạn có quyền từ chối nhận di sản theo quy định pháp luật. Việc từchối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản,những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
4. Muốn nhường phần thừa kế phải lập hợp đồngtặng cho
Câu hỏi:
Ông nội em đã mất 3năm, bà (vợ thứ hai của ông, mẹ kế bố em cũng đã mất 1 năm). Sổ đỏ căn nhà vẫnmang tên ông nội tôi.
Hiện tại bố em và cácbác gồm cả con chung của ông bà và con riêng của bà muốn chuyển nhượng sổ đỏcho em là cháu nội thì có được không? Thủ tục cần gồm những gì? Mọi người cócần lập giấy đồng ý chung và kí nhận không ạ?
Luật sư Gia Đình trảlời:
ả ông bạn và vợ mất,không để lại di chúc nên di sản thừa kế sẽ được chia theo quy định của phápluật. Theo thông tin bạn cung cấp thì Ông nội bạn mất năm 2014, vợ 2 của ôngbạn mất năm 2016 nên căn cứ quy định về thừa kế theo Điều 676 Bộ luật Dân sự2005:
Điều 676. Người thừakế theo pháp luật
1. Những người thừa kếtheo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:
a) Hàng thừa kế thứnhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi củangười chết;
b) Hàng thừa kế thứhai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột củangười chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ôngngoại, bà ngoại;
c) Hàng thừa kế thứ bagồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dìruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chúruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụnội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kếcùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàngthừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đãchết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chốinhận di sản.
Di sản là căn nhà mangtên ông nội bạn. Nếu di sản là tài sản chung của vợ chồng mặc dù đứng tên ôngbạn thì vẫn là di sản chung của ông bạn và vợ. Những người thuộc hàng thừa kếthứ nhất của ông bạn và vợ 2 gồm: các con chung, con riêng của mỗi người. Phápluật không phân biệt quyền hưởng di sản của con chung, con riêng của vợ hoặcchồng nếu còn sống. Nên con riêng của bà vẫn được hưởng di sản thừa kế. Di sảncủa ông, bà sẽ được chia đều cho những người thừa kế nêu trên với phần di sảnbằng nhau.
Bố và các bác bạn lậpvăn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế tại cơ quan công chứng. Trong vănbản thỏa thuận phân chia di sản này, các bác bạn bạn có thể tặng cho toàn bộphần quyền hưởng di sản của mình cho bố bạn.
Theo Điều 49 Luật Côngchứng và Điều 19 Nghị định 04/2013/NĐ-CP ngày 07/01/2013, thủ tục lập văn bảnthỏa thuận phân chia di sản thừa kế được quy định như sau: Các đồng thừa kế nộpbộ hồ sơ bao gồm: Phiếu yêu cầu công chứng; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;giấy chứng tử của bố bạn; giấy tờ tùy thân của những người thừa kế; các giấy tờkhác chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, giấy kết hôn...).
Sau khi kiểm tra hồ sơthấy đầy đủ, phù hợp quy định của pháp luật, cơ quan công chứng tiến hành niêmyết công khai tại UBND xã nơi có các di sản thừa kế (do bố bạn để lại di sảnthừa kế ở nhiều địa phương) trong thời hạn 15 ngày. Sau 15 ngày niêm yết, khôngcó khiếu nại, tố cáo, cơ quan công chứng chứng nhận văn bản phân chia di sảnthừa kế của bố và các bạn.
Sau khi có văn bảnthỏa thuận phân chia di sản thừa kế này, bố bạn tiến hành thủ tục khai nhận disản thừa kế theo quy định và lập hợp đồng tặng cho lại cho bạn. Lúc đó, bạn cóthể đăng ký chuyển quyền sử dụng đất sang tên bạn.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tư vấn luật trên kênh HTV, VTV,THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôi là hãng luật tổng hợp nhiều độingũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyên viên, cộng tác viên có trình độcao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năngtư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệm và đạo đức trong nghềnghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý- cao quý vì nghề luậtsư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sư bảo vệ cho những nạnnhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư là nghề rất nguy hiểmvà khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sư luôn gặp nguy hiểm vìsự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sư thì phải có tâm, có đạođức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề, chấp nhận có khăn, hysinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnh hưởng đến công việc, cuộcsống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luật sư đúng nghĩa. Niềm vuicủa luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúp được cho thân chủ, đem lạicông bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đem lại công bằng cho xãhội.
Luật sư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình-Luật sư sáng lập luật sư Gia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấnđược rất nhiều hãng truyền thông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấnpháp lý, tư vấn pháp luật trên các Kênh truyền hình uy tín như: ĐàiTruyền hình TPHCM (HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyềnhình Vĩnh Long, Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đàitiếng nói Việt Nam, Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nóiViệt Nam, Đài phát thanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Phápluật TPHCM, Báo tuổi trẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, BáoVnxpress, Báo công an nhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sưđược Trường Đại học luật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòagiả định cấp trường ĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân,Nhiều trường đại học uy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thônguy tín. Là Luật sư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quantrọng nổi tiếng trên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụđại án Ngân hàng Navibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷLong Thành - Dầu giây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người,Hiếp dâm, Dâm ô, Lừa Đảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụán khác về dân sự, kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanhnghiệp.… luôn mang lại niềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sựcông bằng, đi tìm công lý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lýcho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước rất lâu năm.
Trân trọng cảm ơn.