Luật sư Gia Đình và Tạp chí Tiếp thị Gia Đình
TT&GĐ ngày 22/7/2013
Vay tiềngiùm
Vaytiền giùm có quá nhiều rủi ro. Bạn chỉ đồng ý lãnh trách nhiệm này giùm ngườikhác một khi suy xét cẩn trọng mức độ mối quan hệ, sự tin tưởng và cả khả năngbạn cáng đáng món nợ đó trong trường hợp họ không thể thanh toán.
Một bạn đọc tênThanh Thư, 30 tuổi, ngụ P. 12, Q. Gò Vấp gửi thư đến TT&GĐ nhờ tư vấn. Chịviết trong thư: “Cách đây một năm, do anh ruột cần tiền để nhập nguyên liệu choxưởng may gia công nên có nhờ tôi vay mượn giùm số tiền là 500 triệu đồng. Vì sợmất lòng ruột thịt, vợ chồng tôi đồng ý lấy giấy tờ căn nhà đang ở để thế chấpvay mượn số tiền trên. Mọi việc diễn ra suôn sẻ trong ba tháng đầu nhưng đếntháng thứ tư đến nay, vợ chồng tôi rơi vào tình thế khó xử. Anh trai thú nhậnlà kinh doanh thua lỗ và hiện mất khả năng chi trả cả gốc lẫn lãi. Chủ nợ đanglàm hồ sơ kiện vợ chồng tôi ra tòa.”, chị Thư kể.
Luật sư tư vấn thêm cho trường hợp chị Thanh Thư. Rơi vàotình huống này, chị nên làm gì?
Nhiều rủi ro
Người ta aicũng sợ vướng vào hai điều “nhất tội, nhì nợ”. Vay tiền giùm người khác nhưtrường hợp chị Thanh Thư là việc làm không nên vì có quá nhiều rủi ro thuộc vềngười vay. Từ khi bạn đồng ý và đặt bút ký hợp đồng vay như trường hợp chị Thư,bạn sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm đối với khoản vay này. Bạn sẽ đứng ra trảtoàn bộ số nợ cho người cho vay khi họ yêu cầu trả nợ hoặc khi đến hạn thanhtoán. Tất nhiên khi người nhờ vay làm ăn thua lỗ hoặc gặp chuyện không maykhác, người làm việc tốt như bạn sẽ phải gánh nợ hoặc rơi vào các vụ kiện tụng đòitiền một khi bản thân chị cũng không có khả năng trả. Khi đưa vụ việc ra phápluật, tòa án sẽ dựa vào hợp đồng vay mượn để giải quyết. Không ai khác, ngườinào đứng tên vay sẽ có nghĩa vụ trả nợ.
Ngay cả khi anhruột chị Thư muốn đứng ra lãnh trách nhiệm trả nợ phần tiền chị vay giùm, anh ấyphải được bên cho vay đồng ý bằng văn bản rằng chấp nhận trách nhiệm thực hiệnnghĩa vụ trả nợ thay. Trường hợp bên cho vay không đồng ý việc anh ấy nhậntrách nhiệm trả nợ (vì không đủ năng lực trả nợ, không có tài sản có giá trị…),chị vẫn là người chịu trách nhiệm chính.
Giả sử, trườnghợp này, chị Thư đứng tên giùm hợp đồng vay tiền ngân hàng, họ có thể thanh lýtài sản thế chấp khi người vay không có khả năng chi trả. Ngoài ra, ngân hàngsẽ xếp những người vay này vào nhóm có lý lịch tín dụng xấu. Khi ấy, chị Thư cóthể bị từ chối cho vay khi có nhu cầu vay cho bản thân. Hồ sơ tín dụng này đượccác ngân hàng lưu trong hệ thống từ 3-5 năm.
Rủi ro này càngcao khi người vay tiền giùm chỉ là đối tác, bạn bè hoặc người quen biết. Gànhnặng này đôi khi ảnh hưởng đến những người thân khác như chồng/vợ, ba mẹ, anhem. Chẳng hạn, chị Hồng Nhung, nhân viên thiết kế ở Q. 4 đang gánh khoản nợ doba mẹ chồng tin tưởng đứng ra vay giùm người quen và họ biến mất ngay khi nhậnđược khoản tiền này.
Thẳng thắn từ chối
Trong tất cảcác tình huống, người vay tiền giùm luôn là người cằm dao đằng lưỡi. Luật sưTrần Minh Hùng, trưởng Văn phòng luật sư Gia Đình, trụ sở: 402 A Nguyễn VănLuông, P. 12, Q.6, Điện thoại: 08.38779958 - 0972238006 đã tư vấn một số biện pháp an toàn hơn để giải quyết mối quanhệ dân sự này.
-Trước khi quyếtđịnh đứng ra vay giùm, bạn cần suy xét kỹ nhiều yếu tố. Ngoài việc đánh giá mứcđộ quan hệ, uy tín, bạn cần xem xét đến khả năng chi trả của người đó như nguồnthu nhập có ổn định, giá trị tài sản do người đó đứng tên, mục đích thực sự sửdụng khoản vay là gì... Tuyệt đối không cả nể, không hám lợi trước mắt, khônglẫn lộn giữa tình thân-tiền bạc vì một quyết định liều lĩnh sẽ ảnh hưởng đếnquyền lợi của bản thân và cả gia đình bạn.
- Đồng thời,bạn tự xem xét khả năng tài chính của mình cho tình huống xấu nhất. Một khi bạnthấy mình không thể cáng đáng nổi việc trả nợ thay, bạn nên khéo léo từ chối đểkhông đẩy mình vào tình thế khó xử và trở thành người bị thiệt hại vì món nợ“từ trên trời rơi xuống”.
- Khi rơi vàothế “kẹt”, khó lòng từ chối lời nhờ vả vay tiền giùm người thân như cha mẹ,chồng/vợ, anh em ruột thịt, bạn nhận lời là do sự cả nể, sự tin tưởng hay mongmuốn giúp những người thân yêu lúc cần kíp. Bạn có thể chọn một trong hai giảipháp:
+ Bạn có thểgiới thiệu cho người thân một nơi vay tiền. Người thân nên trực tiếp đứng tênvay, thế chấp bằng tài sản của chính họ để đáp ứng các điều kiện của bên chovay. Khi đó, nếu xét thấy cần thiết, bạn chỉ nên đứng ra làm người bảo lãnh chokhoản vay đó. Trong hợp đồng vay ghi rõ, nếu người vay không đủ khả năng thanhtoán, bên cho vay có toàn quyền đối với tài sản cầm cố này.
+ Nếu bạn quyếtđịnh đặt bút ký hợp đồng vay giùm, bạn và người thân có quan hệ vay mượn nên kýtrước một hợp đồng vay tiền, giấy xác nhận nợ hoặc bản thỏa thuận giữa hai bên vàcó công chứng. Bạn ghi rõ nội dung A vay tiền giùm B: vay bao nhiêu, vay ở đâu,để làm gì, có tài sản thế chấp hay không, tài sản thế chấp của ai, khi có tranhchấp thì giải quyết ra sao... Phòng khi người bạn vay giùm mất khả năng chitrả, bạn có chứng cứ để đòi quyền lợi hoặc khởi kiện ra tòa nơi người đó cư trúđể yêu cầu tòa án giải quyết.
Box:Giao dịch dân sự tính ràng buộc không cao
Luậtsư Trần Minh Hùng - Văn phòng Luật sư Gia Đình kể về một số vụ án vay tiền giùm gần đây văn phòng Văn phòngluật sư Gia Đình nhận biện hộ. Thỏa thuận vay tiền giùm ghi rõ Bên A vay tiềngiùm bên B và bên B chịu trách nhiệm thanh toán khoản nợ này. Khi người nhờ vaytrốn mất hoặc không chịu trả nợ, bên vay giùm nộp đơn kiện. Tuy nhiên, đây làmột vụ kiện dân sự. Nếu bên nhờ vay vẫn khăng khăng họ không có tiền hoặc cótài sản nhưng không do họ đứng tên, bên vay cũng không thể làm gì khác ngoàichờ đợi.
Cómột vụ án, do bên vay có bằng chứng bên nhờ vay sử dụng số tiền vay mượn tiềncủa bạn dùng vào mục đích cờ bạc dẫn đến không còn tiền để trả cho bạn. Khi códấu hiệu của tội phạm thì vụ án sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tòa án cóthể giải quyết vấn đề dân sự ( vấn đề trả nợ vay giùm) trong vụ án hình sự.
Mỹ Hạnh