1.Nguyên tắc chia tài sản chung của vợ chồng khi tranh chấp ly hôn
Câu hỏi: Tôi kết hôn vào tháng11/2015, hai vợ chồng tôi có một bé gái sinh vào nay đã gần 2 tuổi, do mâuthuẫn nên tôi muốn ly hôn, xin cho tôi hỏi vậy khi ly hôn tài sản được chia nhưthế nào? Chúng tôi có tài sản như Nhà và đất hiện tại đang ở, tài sản sau khikết hôn gồm 01 mảnh đất và 01 xe máy. Trong trường hợp nêu trên con tôi có đượcchia tài sản không? Mong Luật sư tư vấn giúp tôi.
Luật sư Gia Đình tư vấn:
Theo quy định của pháp luật thì vợ,chồng hoặc cả hai người đều có quyền yêu cầu ly hôn. Khi ly hôn, hai bên cóquyền thỏa thuận về việc phân chia tài sản của hai vợ chồng. Tuy nhiên, nếu haibên không thể thỏa thuận được thì có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
Trước hết, bạn nên xác định nhữngtài sản nào thuộc vào nhóm tài sản chung của vợ chồng, những tài sản thuộc tàisản riêng từng người. Và đã là tài sản chung của vợ chồng thì con của bạn khôngcó quyền được chia tài sản.
Luật hôn nhân và gia đình 2014 quyđịnh:
“Điều 33. Tài sản chung của vợ chồng
1. Tài sản chung của vợ chồng gồmtài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinhdoanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và thu nhập hợp pháp kháctrong thời kỳ hôn nhân, trừ trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 40 củaLuật này; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung vàtài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung.
Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng cóđược sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặcchồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịchbằng tài sản riêng.
2. Tài sản chung của vợ chồng thuộcsở hữu chung hợp nhất, được dùng để bảo đảm nhu cầu của gia đình, thực hiệnnghĩa vụ chung của vợ chồng.
3. Trong trường hợp không có căn cứđể chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗibên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”
“Điều 43. Tài sản riêng của vợ,chồng
1. Tài sản riêng của vợ, chồng gồmtài sản mà mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, đượctặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản được chia riêng cho vợ, chồngtheo quy định tại các điều 38, 39 và 40 của Luật này; tài sản phục vụ nhu cầuthiết yếu của vợ, chồng và tài sản khác mà theo quy định của pháp luật thuộc sởhữu riêng của vợ, chồng.
2. Tài sản được hình thành từ tàisản riêng của vợ, chồng cũng là tài sản riêng của vợ, chồng. Hoa lợi, lợi tứcphát sinh từ tài sản riêng trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo quy địnhtại khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 40 của Luật này.”
Khi có tranh chấp yêu cầu Tòa ángiải quyết thì nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn như sau:
Tài sản chung của vợ chồng được chiađôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:
a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ,chồng;
b) Công sức đóng góp của vợ, chồngvào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ,chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗibên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tụclao động tạo thu nhập;
d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạmquyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
Tài sản chung của vợ chồng được chiabằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nàonhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thìphải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.
Tài sản riêng của vợ, chồng thuộcquyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sảnchung theo quy định của Luật này.
Trong trường hợp có sự sáp nhập,trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chiatài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tàisản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.
Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp củavợ, con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặckhông có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
2.Tòa án chia tài sản khi ly hôn theo nguyên tắc nào?
Một trong những vấn đề được các cặpvợ chồng muốn làm thủ tục ly hôn rất quan tâm, đó là chia tài sản khi ly hônnhư thế nào?
Khi tư vấn thủ tục ly hôn cho cáckhách hàng, tôi luôn tìm các giải pháp để vợ chồng có thể thỏa thuận được vềviệc chia tài sản mà không phải yêu cầu tòa án giải quyết. Đó là phương án tốiưu và tốt đẹp nhất.
Tuy nhiên trong trường hợp 2 vợchồng không thể thỏa thuận được về chia tài sản mà phải yêu cầu Tòa án giảiquyết thì vấn đề cần quan tâm đó là: Tòa án sẽ áp dụng những nguyên tắc nào đểphân chia tài sản khi ly hôn cho các cặp vợ chồng?
Đó là các nguyên tắc sau:
LUÔN ƯU TIÊN THỎA THUẬN
Các hình thức thỏa thuận sau sẽ đượctòa án chấp nhận và ưu tiên áp dụng:
Thỏa thuận chế độ tài sản vợ chồngtrước khi kết hôn
• Được áp dụng từ 01/01/2015
• Lập trước khi đăng ký hết hôn hợppháp
• Lập thành Văn bản có công chứng
• Nội dung đầy đủ và đúng quy định
Thỏa thuận chia tài sản vợ chồngtrong thời kỳ hôn nhân
• Lập trước sau đăng ký hết hôn hợppháp
• Lập thành Văn bản có công chứng
• Nội dung đầy đủ và đúng quy định
Thỏa thuận tài sản khi Tòa án đanggiải quyết vụ ly hôn
• Lập sau khi vợ / chồng đã nộp đơnly hôn
• Lập thành Văn bản do Tòa án ghinhận
Còn nếu như bạn không thể thỏa thuậnđược việc chia tài sản khi ly hôn, lúc đó bạn cần quan tâm đến những nguyên tắcnào sẽ được tòa án áp dụng để giải quyết việc chia tài sản.
Trước khi đọc và hiểu các nguyên tắcgiải quyết của Tòa án, bạn nên hiểu thế nào là tài sản chung vợ chồng theo quyđịnh
THẾ NÀO LÀ TÀI SẢN CHUNG VỢ CHỒNG
Đó là các tài sản có một trong nhữngyếu tố sau:
• Tài sản do vợ, chồng tạo ra trongthời kỳ hôn nhân
• Thu nhập do lao động, hoạt độngsản xuất, kinh doanh trong thời kỳ hôn nhân
• Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tàisản riêng trong thời kỳ hôn nhân
• Thu nhập hợp pháp khác trong thờikỳ hôn nhân
• Tài sản mà vợ chồng được thừa kếchung hoặc được tặng cho chung
• Tài sản khác mà vợ chồng thỏathuận là tài sản chung
Tất cả những tài sản trên có thểkhông phải là tài sản chung vợ chồng khi:
• Vợ chồng có thỏa thuận chế độ tàisản trước khi đăng ký kết hôn
• Vợ chồng đã thỏa thuận chia tàisản chung trong thời kỳ hôn nhân.
Trong trường hợp không có căn cứ đểchứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bênthì tài sản đó được coi là tài sản chung
NGUYÊN TẮC CHIA TÀI SẢN KHI LY HÔN
Khi ly hôn, những tài sản chung theoquy định nêu trên sẽ được Tòa án chia theo những nguyên tắc sau đây:
NGUYÊN TẮC CƠ BẢN: CHIA ĐÔI
Nhưng sẽ xem xét chia theo tỷ lệtheo các yếu tố sau đây:
1. Hoàn cảnh của gia đình và của vợ,chồng
2. Công sức đóng góp của vợ, chồngvào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung
3. Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗibên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tụclao động tạo thu nhập
4. Lỗi của mỗi bên trong vi phạmquyền, nghĩa vụ của vợ chồng
Nguyên tắc #1: Chia theo hiện vật cóthanh toán giá trị chênh lệch
Tài sản chung của vợ chồng được chiabằng hiện vật, nếu không chia được bằng hiện vật thì chia theo giá trị; bên nàonhận phần tài sản bằng hiện vật có giá trị lớn hơn phần mình được hưởng thìphải thanh toán cho bên kia phần chênh lệch.
Giá trị tài sản chung của vợ chồng,tài sản riêng của vợ, chồng được xác định theo giá thị trường tại thời điểmgiải quyết sơ thẩm vụ việc.
Nguyên tắc #2: Tài sản riêng của aithuộc quyền sở hữu của người đó
Tài sản riêng của vợ, chồng thuộcquyền sở hữu của người đó, trừ trường hợp tài sản riêng đã nhập vào tài sảnchung theo quy định của pháp luật.
Trong trường hợp có sự sáp nhập,trộn lẫn giữa tài sản riêng với tài sản chung mà vợ, chồng có yêu cầu về chiatài sản thì được thanh toán phần giá trị tài sản của mình đóng góp vào khối tàisản đó, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác.
Nguyên tắc #3: Bảo vệ quyền, lợi íchhợp pháp của vợ, con chưa thành niên
Khi giải quyết chia tài sản khi lyhôn, Tòa án phải xem xét để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, con chưathành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khảnăng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình.
Ví dụ: Khi chia nhà ở là tài sảnchung và là chỗ ở duy nhất của vợ chồng, trong trường hợp không chia được bằnghiện vật thì Tòa án xem xét và quyết định cho người vợ hoặc chồng trực tiếpnuôi con chưa thành niên, con bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự nhậnhiện vật và thanh toán giá trị tương ứng với phần tài sản được chia cho ngườichồng hoặc vợ nếu người vợ hoặc chồng có yêu cầu.
Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...
Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội.
Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như: Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.
Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.
Trân trọngcảm ơn!.