1. Các dạng cấu thành tội phạm trong bộ luật hình sự

Căncứ vào cấu trúc của cấu thành tội phạm có thể chia cấu thành tội phạm thành:cấu thành tội phạm hình thức; cấu thành tội phạm vật chất; cấu thành tội phạmhỗn hợp. Trong đó:

1. Cấuthành tội phạm hình thức

Cấu thànhtội phạm hình thức là cấu thành tội phạm có duy nhất một yếu tố bắt buộc về mặtkhách quan của tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội.

Hành vinguy hiểm cho xã hội là hành vi gây thiệt hại cho xã hội hoặc hành vi tạo rakhả năng gây ra các thiệt hại cho các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệvà được thể hiện dưới dạng hành động hoặc không hành động. Hành động phạm tộilà làm một việc mà pháp luật hình sự cấm không được làm. Ví dụ: hành động giếtngười (Điều 93 Bộ luật hình sự); cướp tài sản (Điều 133 Bộ luật hình sự)…..

Còn hànhvi phạm tội được thực hiện dưới dạng không hành động là trường hợp không làmmột việc mà pháp luật bắt buộc phải làm, như các hành vi: không cứu giúp ngườiđang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng (Điều 102 Bộ luật hình sự);không tố giác tội phạm (Điều 314 Bộ luật hình sự) (2). Các tội pham có cấuthành hình thức là những tội phạm được quy định tại khoản 1 các Điều 78 – 84,86-91, 133, 134… Bộ luật hình sự.

Tội phạmcó cấu thành tội phạm hình thức được coi là hoàn thành từ thời điểm thực hiệnhành vi nguy hiểm cho xã hội được mô tả trong điều luật phần các tội phạm Bộluật hình sự.

2. Cấuthành tội phạm vật chất

Cấu thànhtội phạm vật chất là cấu thành tội phạm mà các dấu hiệu bắt buộc thuộc mặtkhách quan của tội phạm bao gồm: hành vi phạm tội, hậu quả do hành vi phạm tộigây ra; và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả do hành vi phạm tội gâyra, trong đó:

- Hành viphạm tội là hành vi nguy hiểm cho xã hội xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinhtế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi íchhợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do,tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vựckhác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa; được quy định ở các điều luật cụthể thuộc phần các tội phạm của Bộ luật hình sự.

- Hậu quảdo hành vi phạm tội gây ra là thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặchậu quả phi vật chất. Căn cứ vào mức độ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra,thì có thể chia hậu quả do hành vi phạm tội gây ra thành bốn mức sau: hậu quảít nghiêm trọng; hậu quả nghiêm trọng; hậu quả rất nghiêm trọng; và hậu quả đặcbiệt nghiêm trọng, trong đó: Hậu quả ít nghiêm trọng là thiệt hại do hành viphạm tội gây ra ở mức không lớn cho xã hội. Hậu quả nghiêm trọng là thiệt hạilớn cho xã hội về tính mạng, sức khoẻ, tài sản và thiệt hại phi vật chất khác.

Hậu quảrất nghiêm trọng là thiệt hại rất lớn cho xã hội về tính mạng, sức khoẻ, tàisản và thiệt hại phi vật chất khác. Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng là thiệt hạiđặc biệt lớn cho xã hội về tính mạng, sức khoẻ, tài sản và thiệt hại phi vậtchất khác. Với tư cách là một yếu tố bắt buộc của cấu thành tội phạm vật chất,thì chỉ những hành vi gây ra một trong các loại thiệt hại sau đây mới bị coi làtội phạm: hậu quả nghiêm trọng; hậu quả rất nghiêm trọng; và hậu quả đặc biệtnghiêm trọng, hậu quả nghiêm trọng; hậu quả rất nghiêm trọng; và hậu quả đặcbiệt nghiêm trọng.

Còn hànhvi không gây ra hậu quả ít nghiêm trọng chỉ bị coi là phạm tội khi đi kèm cácdấu hiệu khác (chúng tôi sẽ trình bày ở cuối bài viết này). Nghiên cứu các tộiphạm có cấu thành vật chất, thấy “hậu quả nghiêm trọng, hậu quả rất nghiêmtrọng, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”được thể hiện bởi nhiều dạng khác nhau.

Có nhữngtội dùng trực tiếp thuật ngữ gây hậu quả nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặcbiệt nghiêm trọng” như tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng; tội ngượcđãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu, người có công nuôi dưỡngmình; tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp; tội vi phạm quy định về điều khiểnphương tiện giao thông đường bộ…Và cũng có tội gây ra nghiêm trọng, rất nghiêmtrọng, đặc biệt nghiêm trọng được thể hiện dưới dạng các mức độ thiệt hại cụthể như: tính mạng, % sức khỏe bị thiệt hại, giá trị tài sản bị hành vi phạmtội xâm phạm. Đó là các tội: giết người, cố ý gây thương tích, trộm cắp tàisản…

- Mối quanhệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả do hành vi phạm tội gây ra là dấu hiệu bắtbuộc thuộc mặt khách quan của tội phạm có cấu thành vật chất. Theo quy định củapháp luật, thì chỉ được coi là giữa hành vi khách quan và hậu quả có quan hệnhân quả khi:

Hành vitrái pháp luật phải xảy ra trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội về mặt thời gian.Đây là căn cứ đầu tiên cần thiết cho việc kiểm tra sự tồn tại của quan hệ nhânquả và trên thực tế khi kiểm tra căn cứ này thì trong vụ án cụ thể, nếu khôngthoả mãn căn cứ thì không có khả năng tồn tại quan hệ nhân quả giữa giữa hànhvi và hậu quả.

Hành vitrái pháp luật phải chứa đựng khả năng thực tế làm phát sinh hậu quả nguy hiểmcho xã hội và hậu quả nguy hiểm cho xã hội đã xảy ra phải là sự hiện thực hoákhả năng thực tế làm phát sinh hậu quả của chính hành vi trái pháp luật. Hànhvi trực tiếp gây ra hậu quả và hậu quả chính là hệ quả trực tiếp của hành vi.Cũng cần lưu ý rằng, trong quan hệ nhân quả, hành vi trái pháp luật được coi lànguyên nhân, tuy giữ vai trò quyết định đối với sự phát sinh hậu quả nguy hiểmcho xã hội, nhưng hậu quả đó xảy ra hay không và xảy ra như thế nào còn phụthuộc vào những “điều kiện” nhất định như khắc phục, cứu chữa kịp thời…

Tội phạmcó cấu thành tội phạm vật chất được coi là hoàn thành từ thời điểm có thiệt hạixảy ra.

3. Cấuthành tội phạm hỗn hợp

Cấu thànhtội phạm hỗn hợp là loại cấu thành tội phạm mà các dấu hiệu thuộc mặt kháchquan của cấu thành tội phạm vừa có yếu tố của cấu thành tội phạm hình thức, vừacó yếu tố của cấu thành tội phạm vật chất.

- Cấuthành tội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm vật chất. Cấu thành tộiphạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm vật chất là loại cấu thành tộiphạm đặc trưng mới được quy định trong Bộ luật hình sự từ sau lần sửa đổi bổisung năm 1997. Trong Bộ luật hình sự năm 1999 loại cấu thành tội phạm này đượcquy định tại một số tội xâm phạm sở hữu, tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế,tội phạm về chức vụ….Theo đó các dấu hiệu thuộc mặt khách quan của cấu thànhtội phạm bao gồm hành vi vi phạm, thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra, mốiquan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả.

Hành vikhách quan là hành vi vi phạm bởi vì nếu chỉ xét hành vi thì hành vi đó chưađến mức bị coi là phạm tội do đối tượng tác động của tội phạm chưa đến mức khởiđiểm để truy cứu trách nhiệm hình sự như: công nhiên chiếm đoạt tài sản có giátrị dưới năm trăm ngàn đồng; sản xuất, buôn bán hàng giả tương đương với sốlượng của hàng thật có giá trị dưới ba mươi triệu đồng; nhận hối lộ dưới nămtrăm ngàn đồng… nhưng người thực hiện hành vi vi phạm vẫn bị coi là phạm tội vìgây ra hậu quả nghiêm trọng.

Do vậy,với loại cấu thành tội phạm này, thì thời điểm hoàn thành của tội phạm đượctính từ thời điểm gây ra thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng, sức khoẻ, tài sảnhoặc thiệt hại phi vật chất cho xã hội chứ không phải là thời điểm thực hiệnhành vi vi phạm. Loại cấu thành tội phạm này được mô tả ở một số điều luật cụthể phần các tội phạm Bộ luật hình sự như sau:

- “Ngườinào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dướinăm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêmtrọng …, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáutháng đến ba năm (khoản 1 Điều 138 Bộ luật hình sự)”.

- “Ngườinào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ nămtrăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồngnhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc…, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến banăm hoặc phạt tù từ* sáu tháng đến ba năm (khoản 1 Điều 139 Bộ luật hình sự)”

- “Ngườinào sản xuất, buôn bán hàng giả tương đương với số lượng của hàng thật có giátrị từ ba mươi triệu đồng đến dưới một trăm năm mươi triệu đồng hoặc dưới bamươi triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc …, thì bị phạt tù từ sáutháng đến năm năm (khoản 1 Điều 156 Bộ luật hình sự)”.

- “Ngườinào lợi dụng chức vụ, quyền hạn, trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽnhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dưới bất kỳ hình thức nào* có giátrị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới mười triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìnđồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây để làm hoặc không làm mộtviệc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ hainăm đến bảy năm:

a) Gây hậuquả nghiêm trọng;

b)…..

c)……(khoản 1 Điều 279 Bộ luật hình sự)” v.v…

- Cấuthành tội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm hình thức. Cấu thànhtội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm hình thức là cấu thành tộiphạm chỉ bao gồm một dấu hiệu bắt buộc của mặt khách quan của cấu thành tộiphạm là hành vi vi phạm. Hành vi khách quan là hành vi vi phạm bởi vì nếu chỉxét hành vi thì hành vi đó chưa đến mức bị coi là phạm tội do đối tượng tácđộng của tội phạm chưa đến mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự nhưngvới đặc điểm nhất định về nhân thân, thì người thực hiện hành vi vi phạm đó bịcoi là phạm tội.

Cấu thànhtội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm hình thức giống cấu thành tộiphạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm vật chất ở chỗ đối tượng tác độngcủa tội phạm chưa đến mức khởi điểm để truy cứu trách nhiệm hình sự. Điểm khácnhau của cấu thành tội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành hình thức so vớicấu thành tội phạm hỗn hợp có yếu tố của cấu thành tội phạm vật chất thể hiện ởcác điểm sau:

Thứ nhất,dấu hiệu bắt buộc thuộc mặt khách quan của tội phạm không bao gồm hậu quả dohành vi phạm tội gây ra và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi phạm tội và hậuquả.

Thứ hai,thời điểm hoàn thành của tội phạm không tính từ thời điểm gây ra hậu quả màđược coi là hoàn thành từ thời điểm thực hiện hành vi vi phạm.

Căn cứ vàotính chất nhân thân của chủ thể thực hiện hành vi vi phạm, có thể chia các cấuthành tội phạm hỗn hợp thành: cấu thành tội phạm hỗn hợp có yếu tố đã bị xửphạt hành chính mà còn vi phạm; và cấu thành tội phạm hỗn hợp có yếu tố đã bịkết án mà còn vi phạm.

+ Cấuthành tội phạm hỗn hợp có yếu tố đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm là cấuthành tội phạm mà một trong những yếu tố cấu thành tội phạm là “đã bị xử phạthành chính mà còn vi phạm”. Trong Bộ luật hình sự, loại cấu thành tội phạm nàyđược thể hiện ở một số điều luật cụ thể phần các tội phạm Bộ luật hình sự nhưsau: “Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giátrị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trămnghìn đồng nhưng …. đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc …, thìbị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm(khoản 1 Điều 139 Bộ luật hình sự)”; “Người nào đua trái phép xe ô tô, xe máyhoặc các loại xe khác có gắn động cơ gây thiệt hại cho sức khoẻ, tài sản củangười khác hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc … thì bị phạt tiềntừ năm triệu đồng đến năm mươi* triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba nămhoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm (khoản 1 Điều 207 Bộ luật hình sự)”; “Ngườinào sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốcthú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi với số lượng lớn hoặcgây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi quy định tạiĐiều này hoặc tại một trong các điều 153, 154, 155, 156, 157, 159 và 161 của Bộluật này hoặc…, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồnghoặc phạt tù từ một năm đến năm năm (khoản 1 Điều 158 Bộ luật hình sự)” v.v…

Đặc điểmcủa loại cấu thành tội phạm này là hành vi vi phạm chỉ bị coi là phạm tội khingười thực hiện hành vi đó đã bị xử phạt hành chính, chưa hết thời hạn được coilà chưa bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm. Có hai loại “đã bị xửphạt hành chính mà còn vi phạm” (3)

Một là,“đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm”. Đây là trường hợptrước đó đã có lần vi phạm và bị xử phạt hành chính, nhưng chưa hết thời hạnđược coi là chưa bị xử phạt hành chính nay lại có hành vi vi phạm cùng loại.Trong trường hợp này hành vi đã bị xử phạt hành chính và hành vi mới bị pháthiện giống nhau. Như đã bị xử phạt hành chính về hành vi buôn lậu, chưa hếtthời hạn được coi là chưa bị xử phạt hành chính nay lại có hành vi buôn lậu.

Hai là, đãbị xử phạt vi phạm hành chính về “hành vi khác” mà còn vi phạm. Khác với trườnghợp trên, trong trường hợp này hành vi đã bị xử phạt hành chính và hành vi viphạm mới bị phát hiện là các hành vi khác loại.

Tội danhbị truy cứu trách nhiệm hình sự là tội danh theo hành vi mới. Như trường hợp đãbị xử phạt hành chính về hành vi buôn lậu, chưa hết thời hạn được coi là chưabị xử phạt hành chính nay lại có hành vi sản xuất hàng cấm, thì bị truy cứutrách nhiệm hình sự và xét xử về tội buôn bán hàng cấm theo quy định tại Điều155 Bộ luật hình sự.

Thời điểmhoàn thành của các tội phạm có cấu thành tội phạm thuộc dạng này là thời điểmthực hiện hành vi vi phạm.

+ Cấuthành tội phạm hỗn hợp có yếu tố đã bị kết án nhưng chưa được xóa án tích màcòn vi phạm là cấu thành tội phạm mà một trong những yếu tố cấu thành tội phạmlà yếu tố “đã bị bị kết án nhưng chưa được xóa án tích mà còn vi phạm”. TrongBộ luật hình sự, loại cấu thành tội phạm này được thể hiện ở một số điều luậtcụ thể phần các tội phạm Bộ luật hình sự như sau:

“Người nàothực hiện một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng… hoặc đã bịkết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từhai mươi triệu đồng đến hai trăm triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến hainăm:

a) Chiếmđoạt quyền tác giả đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí,chương trình băng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình;

b) Mạodanh tác giả trên tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí, chương trìnhbăng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình;

c) Sửa đổibất hợp pháp nội dung của tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo* chí,chương trình băng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình;

d) Côngbố, phổ biến bất hợp pháp tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí,chương trình băng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình (khoản 1 Điều 131Bộ luật hình sự)”;

“Người nàovì vụ lợi mà sử dụng trái phép tài sản của người khác có giá trị từ năm mươitriệu đồng trở lên gây hậu quả nghiêm trọng hoặc… hoặc đã bị kết án về tội này,chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đồng đếnnăm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ batháng đến hai năm (khoản 1 Điều 142 Bộ luật hình sự)”;

“Người nàotrốn thuế với số tiền từ năm mươi triệu đồng đến dưới một trăm năm mươi triệuđồng hoặc… hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tạicác điều 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 164, 193, 194, 195, 196, 230,232,233, 236 và 238 của Bộ luật này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thìbị phạt tiền từ một lần đến năm lần số tiền trốn thuế hoặc phạt cải tạo khônggiam giữ đến hai năm (khoản 1 Điều 161 Bộ luật hình sự)”v.v…

Đặc điểmcủa loại cấu thành tội phạm này là hành vi vi phạm chỉ bị coi là phạm tội khingười thực hiện hành vi đó đã bị kết án nhưng chưa được xóa án tích mà còn viphạm. Cũng có hai loại dấu hiệu “đã bị kết án, nhưng chưa được xóa án tích màcòn vi phạm” (4)

Một là,“đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm”. Đây là trườnghợp sau khi bị kết án, chưa được xóa tích nay lại có hành vi vi phạm. Trongtrường hợp này, tội phạm đã bị kết án và hành vi mới vi phạm là những hành vicùng loại. Như đã bị kết án về tội sản xuất, buôn bán hàng cấm, chưa được xoáán tích nay lại thực hiện hành vi sản xuất, buôn bán hàng cấm.

Hai là, đãbị kết án về tội phạm “khác” chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Trong trườnghợp này tội danh đã bị xử không trùng với tội danh bị truy cứu trách nhiệm hìnhsự về hình vi mới.Thời điểm hoàn thành của các tội phạm có cấu thành tội phạmthuộc dạng này là thời điểm thực hiện hành vi vi phạm.

- Ngoàicác loại cấu thành tội phạm hỗn hợp nêu, chúng tôi thấy còn một số dạng cấuthành hỗn hợp quy định tại Điều 104 Bộ luật hình sự. Theo quy định tại khoản 1Điều 104 Bộ luật hình sự, thì:

“Người nàocố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệthương tật từ 11% đến 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợpsau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáutháng đến ba năm:

a) Dùnghung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;

b) Gây cốtật nhẹ cho nạn nhân;

c) Phạmtội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;

d) Đối vớitrẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khảnăng tự vệ;

đ) Đối vớiông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;

e) Có tổchức;

g) Trongthời gian đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơsở giáo dục;

h) Thuêgây thương tích hoặc gây thương tích thuê;

i) Có tínhchất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;

k) Để cảntrở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.”

Trong tấtcả các trường hợp nêu trên chỉ có trường hợp quy định tại điểm b. “Gây cố tậtnhẹ cho nạn nhân” là cấu thành có điểm giống với cấu thành tội phạm hỗn hợp cóyếu tố của cấu thành tội phạm vật chất ở chỗ: hậu quả bắt buộc xảy ra là cố tậtnhẹ; và tội phạm được hoàn thành từ thời điểm gây ra cố tật nhẹ cho nạn nhân.Các trường hợp còn lại có điểm giống với cấu thành tội phạm hỗn hợp có yếu tốcấu thành tội phạm hình thức là tội phạm được hoàn thành từ thời điểm thực hiệnhành vi vi phạm. Điểm khác nhau cơ bản giữa các trường hợp này với cấu thànhtội phạm hỗn hợp có yếu tố cấu thành tội phạm hình thức thể hiện ở các điểm sauđây:

Thứ nhất,theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vi (vi phạm– chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) bị coi là phạm tội do tính chấtcủa hung khí là nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người.

Thứ hai,theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vi vi phạmbị coi là phạm tội do số lần vi phạm hoặc số người bị vi phạm là “lần đối vớicùng một người hoặc đối với nhiều người”.

Thứ ba,theo quy định tại các điểm d và đ khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vivi phạm bị coi là phạm tội do đối tượng người bị hại là “trẻ em, phụ nữ đang cóthai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ; ông, bà,cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo” của người vi phạm.

Thứ tư,theo quy định tại các điểm e khoản 1 và ý 1 điểm i khoản 1 Điều 104, thì ngườithực hiện hành vi vi phạm bị coi là phạm tội do tính chất của hành vi vi phạmlà “có tổ chức hoặc có tính chất côn đồ”.

Thứ năm,theo quy định tại ý 2 điểm i khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vi viphạm bị coi là phạm tội do nhân thân của người vi phạm là “tái phạm nguy hiểm”.

Thứ sáu,theo quy định tại điểm g khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vi vi phạmbị coi là phạm tội do thời gian thực hiện hành vi vi phạm là “Trong thời gianđang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáodục”.

Thứ bảy,theo quy định tại các điểm h và k khoản 1 Điều 104, thì người thực hiện hành vivi phạm bị coi là phạm tội do mục đích, động cơ thực hiện hành vi gây thươngtích là “Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê; Để cản trở người thihành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân.”

Điểm chungnhất của các dạng cấu thành tội phạm hỗn hợp nêu trên là hành vi vi phạm chưađến mức để truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng người thực hiện hành vi vi phạmđó bị coi là phạm tội khi có một trong những điều khác đi kèm. Theo chúng tôi,thì việc Bộ luật hình sự quy định những cấu thành tội phạm hỗn hợp nêu trên làmẫu thuẫn với quy định tại Điều 8 “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội…”.Thiết nghĩ cần nghiên cứu khắc phục bất cập này khi có điều kiện sửa đổi Bộluật hình sự.

2. Phân biệt 04 loại tội phạm trong Bộ luậthình sự 2015

Bộluật Hình sự 2015 đã phân loại tội phạm theo 04 nhóm căn cứ vàovào tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội; cụ thể nhưsau:

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên gia tưvấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúngtôi là hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

 Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúngtôi cùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoàinước rất lâu năm.

Trântrọng cảm ơn.

ĐOÀN LUẬT SƯ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
VPLS GIA ĐÌNH (Luật sư Thành Phố)

Trụ sở: 402A Nguyễn VănLuông, P.12, Q.6, Tp.HCM (Bên cạnh Công chứng số 7)

5/1 Nguyễn Du, Biên Hòa, Đồng Nai(đối diện tòa án Biên Hòa)

68/147 Trần Quang Khải, Tân Định,quận 1, TP.HCM

Điện thoại: 028-38779958; Fax:08-38779958

Luật sư Trần Minh Hùng: 0972 238006

Email: luatsuthanhpho@gmail.com

http://www.luatsugiadinh.net. vn

http://www.luatsuthanhpho.com