Luật sư tư vấn lương làm thêm giờ có phải chịu thuế TNCN

1.Tiền lương làm thêm giờ có phải chịu thuế TNCN không?

Tiền lương làm thêm giờ

Tiền lương làm thêm giờ là tiềnlương người lao động được trả do làm thêm giờ – ngoài thời giờ làm việc, thờigiờ nghỉ ngơi người lao động và người sử dụng lao động đã thỏa thuận trong hợpđồng lao động.

Điều 97 Bộ luật lao động năm 2012quy định về tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm như sau:

“1. Người lao động làm thêm giờ đượctrả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làmnhư sau: a) Vào ngày thường, ít nhất bằng 150%; b) Vào ngày nghỉ hằng tuần, ítnhất bằng 200%; c) Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người laođộng hưởng lương ngày.

2. Người lao động làm việc vào banđêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lươnghoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường.

3. Người lao động làm thêm giờ vàoban đêm thì ngoài việc trả lương theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này,người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lươnghoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày”.

Tiền lương làm thêm giờ có phải chịuthuế thu nhập cá nhân không?

Tại khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thunhập cá nhân năm 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) quy định thu nhập chịu thuếthu nhập cá nhân gồm các khoản thu nhập sau đây:

“2. Thu nhập từ tiền lương, tiềncông, bao gồm: a) Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương,tiền công; b) Các khoản phụ cấp, trợ cấp, trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp theoquy định của pháp luật về ưu đãi người có công, phụ cấp quốc phòng, an ninh,phụ cấp độc hại, nguy hiểm đối với những ngành, nghề hoặc công việc ở nơi làmviệc có yếu tố độc hại, nguy hiểm, phụ cấp thu hút, phụ cấp khu vực theo quyđịnh của pháp luật, trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp tai nạn lao động, bệnhnghề nghiệp, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi, trợ cấp dosuy giảm khả năng lao động, trợ cấp hưu trí một lần, tiền tuất hàng tháng, trợcấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của Bộ luật lao động theogiải thưởng quốc gia, giải thưởng quốc tế, tiền thưởng về cải tiến kỹ thuật,sáng chế, phát minh được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận, tiền thưởngvề việc phát hiện, khai báo hành vi vi phạm pháp luật với cơ quan nhà nước cóthẩm quyền, các khoản trợ cấp khác do Bảo hiểm xã hội chi trả, trợ cấp giảiquyết tệ nạn xã hội; c) Tiền thù lao dưới các hình thức; d) Tiền nhận được từtham gia hiệp hội kinh doanh, hội đồng quản trị, ban kiểm soát, hội đồng quảnlý và các tổ chức; đ) Các khoản lợi ích khác mà đối tượng nộp thuế nhận đượcbằng tiền hoặc không bằng tiền; e) Tiền thưởng, trừ các khoản tiền thưởng kèmtheo các danh hiệu được Nhà nước phong tặng, tiền thưởng kèm”.

ại điểm i khoản 1 Điều 3 Thông tư số111/2013/TT–BTC ngày 15/08/2013 của Bộ Tài chính quy định:

“1. Căn cứ quy định tại Điều 4 củaLuật Thuế thu nhập cá nhân, Điều 4 của Nghị định số 65/2013/NĐ – CP, các khoảnthu nhập được miễn thuế bao gồm:

i) Thu nhập từ phần tiền lương, tiềncông làm việc ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương, tiềncông làm việc ban ngày, làm việc trong giờ theo quy định của Bộ luật Lao động.Cụ thể như sau:

i.1) Phần tiền lương, tiền công trảcao hơn do phải làm việc ban đêm, làm thêm giờ được miễn thuế căn cứ vào tiềnlương, tiền công thực trả do phải làm đêm, thêm giờ trừ (-) đi mức tiền lương,tiền công tính theo ngày làm việc bình thường…

i.2) Tổ chức, cá nhân trả thu nhậpphải lập bảng kê phản ánh rõ thời gian làm đêm, làm thêm giờ, khoản tiền lươngtrả thêm do làm đêm, làm thêm giờ đã trả cho người lao động. Bảng kê này đượclưu tại đơn vị trả thu nhập và xuất trình khi có yêu cầu của cơ quan thuế”.

Ví dụ: Ông A có mức lương trả theongày làm việc bình thường theo quy định của Bộ luật Lao động là 40.000đồng/giờ.

– Trường hợp cá nhân làm thêm giờvào ngày thường, cá nhân được trả 60.000 đồng/giờ thì thu nhập được miễn thuếlà: 60.000 đồng/giờ – 40.000 đồng/giờ = 20.000 đồng/giờ

– Trường hợp cá nhân làm thêm giờvào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, cá nhân được trả 80.000 đồng/giờ thì thu nhập đượcmiễn thuế là: 80.000 đồng/giờ – 40.000 đồng/giờ = 40.000 đồng/giờ

Như vậy, theo quy định trên thu nhậptừ phần tiền lương, tiền công làm thêm giờ được trả cao hơn so với tiền lương,tiền công làm việc trong giờ thuộc đối tượng không chịu thuế thu nhập cá nhân.Hay tiền tương, tiền công trả cao hơn do phải làm thêm giờ được miễn thuế.

2.Tiền làm thêm giờ có phải đóng bảo hiểm không

Câu hỏi: Tiền làm thêm giờ có phảiđóng bảo hiểm không. Cho tôi hỏi về tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Theo quyđịnh mới 2021 thì thay đổi về tiền lương đóng bảo hiểm xã hội. Như vậy tiền làmthêm giờ, tăng ca có phải đóng không?

Xin cảm ơn.

Luật sư tư vấn:

Căn cứ điểm 2.2 khoản 2 Điều 6 Quyếtđịnh 595/QĐ- BHXH quy định:

“2.2. Từ ngày 01/01/2018 trở đi,tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương, phụ cấp lương theo quy địnhtại Điểm 2.1 Khoản này và các khoản bổ sung khác theo quy định tại Điểm a Khoản3 Điều 4 của Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH.”

Như vậy, kể từ ngày 01/01/2018, cáckhoản thu nhập của người lao động tính đóng BHXH bắt buộc bao gồm: tiền lương,phụ cấp (phụ cấp chức vụ, chức danh; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp nặng nhọc,độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụcấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự) và các khoản bổ sung xác địnhđược mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong trường hợp đồng laođộng và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

Bên cạnh đó, tại Điều 21 Nghị định05/2015/NĐ-CP về tiền lương có quy định như sau:

“Tiền lương theo Khoản 1 và Khoản 2Điều 90 của Bộ luật Lao động được quy định như sau:

1. Tiền lương ghi trong hợp đồng laođộng do người lao động thỏa thuận với người sử dụng lao động để thực hiện côngviệc nhất định, bao gồm:

a) Mức lương theo công việc hoặcchức danh là mức lương trong thang lương, bảng lương do người sử dụng lao độngxây dựng theo quy định tại Điều 93 của Bộ luật Lao động. Mức lương đối với côngviệc giản đơn nhất trong điều kiện lao động và thời giờ làm việc bình thường(không bao gồm khoản tiền trả thêm khi người lao động làm thêm giờ, làm việcvào ban đêm) không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quyđịnh;”

Ngoài ra, theo Khoản 3 Điều 4 Thôngtư 47/2015/TT-BLĐTBXH có quy định như sau:

“3. Các khoản bổ sung khác, ghi cáckhoản bổ sung mà hai bên đã thỏa thuận, cụ thể:

a) Các khoản bổ sung xác định đượcmức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trảthường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

b) Các khoản bổ sung không xác địnhđược mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trảthường xuyên hoặc không thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương gắn với quá trìnhlàm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động.”

Theo đó, Đối với tiền làm thêm giờ,tiền tăng ca không được xác định được mức tiền cụ thể vì trên thực tế bạn làmnhiều thì được hưởng nhiều, làm ít hưởng ít, không phải khoản trả thường xuyênnên sẽ thuộc Điểm b Khoản 3 Điều 4 Thông tư 47/2015/TT-BLĐTBXH

Kết luận:

Như vậy, theo quy định của pháp luậthiện hành; từ ngày 01/01/2018 sẽ bổ sung về các khoản đóng bảo hiểm xã hội bắtbuộc. Nhưng tiền làm thêm giờ, tăng ca không nằm trong tiền lương tháng đóngbảo hiểm xã hội, cho nên sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội.

3.Một số quy định khi người lao động làm thêm giờ

Cần điều kiện gì để sử dụng ngườilao động làm thêm giờ?

Khoản 2 Điều 107 Bộ luật Lao động(BLLĐ) năm 2019 đã nêu rõ, người sử dụng lao động được sử dụng người lao độnglàm thêm giờ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu sau đây:

- Phải được sự đồng ý của người laođộng;

- Bảo đảm số giờ làm thêm không quá50% số giờ làm việc bình thường/ngày; trường hợp áp dụng quy định thời giờ làmviệc bình thường theo tuần thì tổng số giờ làm việc bình thường và số giờ làmthêm không quá 12 giờ/ngày; không quá 40 giờ/tháng;

- Bảo đảm số giờ làm thêm không quá200 giờ/năm, trừ trường hợp làm thêm không quá 300 giờ/năm nếu làm công việcnhư sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, điện, điện tử, chếbiến nông, lâm, diêm nghiệp, thủy sản...

Theo đó, nếu thỏa mãn đủ các điềukiện nêu trên thì doanh nghiệp có thể huy động người lao động để làm thêm giờ.

Tuy nhiên, cũng có một số trường hợpngoại lệ tại Điều 108 BLLĐ năm 2019, người sử dụng lao động được yêu cầu ngườilao động làm thêm giờ vào bất kỳ ngày nào mà không bị giới hạn về số giờ làmthêm và người lao động cũng không được từ chối:

- Thực hiện lệnh động viên, huy độngbảo đảm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật;

- Thực hiện các công việc nhằm bảovệ tính mạng con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng ngừa,khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm và thảm họa, trừtrường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của người lao động.

Sự đồng ý của người lao động khi làmthêm giờ được hướng dẫn cụ thể tại Điều 59 Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫnBộ luật Lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động như sau:

Điều 59. Sự đồng ý của người laođộng khi làm thêm giờ

1. Trừ các trường hợp quy định tạiĐiều 108 của Bộ luật Lao động, các trường hợp khác khi tổ chức làm thêm giờ,người sử dụng lao động phải được sự đồng ý của người lao động tham gia làm thêmvề các nội dung sau đây:

a) Thời gian làm thêm;

b) Địa điểm làm thêm;

c) Công việc làm thêm.

2. Trường hợp sự đồng ý của ngườilao động được ký thành văn bản riêng thì tham khảo Mẫu số 01/PLIV Phụ lục IVban hành kèm theo Nghị định này.

Theo quy định này, có thể thấy việcghi nhận sự đồng ý làm thêm giờ bằng văn bản là không bắt buộc. Tuy nhiên ngườisử dụng lao động vẫn phải được sự đồng ý của người lao động tham gia làm thêmgiờ về các nội dung: Thời gian, địa điểm và công việc làm thêm.

Trường hợp sự đồng ý đó được kýthành văn bản riêng thì các bên có thể tham khảo Mẫu số 01/PLIV được ban hànhkèm theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP hướng dẫn Bộ luật Lao động về điều kiện laođộng và quan hệ lao động.

Ép người lao động làm thêm giờ,doanh nghiệp bị phạt nặng

Sự đồng ý của người lao động là mộttrong những điều kiện bắt buộc cần đáp ứng khi người sử dụng lao động muốn huyđộng người lao động làm thêm giờ. Trường hợp cố tình ép buộc người lao động làmthêm giờ, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định28/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động,bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợpđồng.

Cụ thể, khoản 3 Điều 17 Nghị địnhnày quy định:

3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sauđây:

b) Huy động người lao động làm thêmgiờ mà không được sự đồng ý của người lao động, trừ trường hợp theo quy địnhtại Điều 107 của Bộ luật Lao động.

Như vậy, nếu buộc người lao động làmthêm giờ mà không có sự đồng ý của người đó thì doanh nghiệp sẽ bị phạt từ 20 -25 triệu đồng. Do đó, nếu không muốn bị phạt, doanh nghiệp cần hết sức lưu ýđến điều kiện về sự chấp thuận của người lao động.

Luật sư Trần Minh Hùng chuyên giatư vấn luật trên kênh HTV, VTV, THVL1, ANTV, SCTV1...

Chúng tôilà hãng luật tổng hợp nhiều đội ngũ luật sư giỏi, luật gia, thạc sỹ, chuyênviên, cộng tác viên có trình độ cao, năng lực chuyên môn cao, có kinh nghiệm,kiến thức hiểu biết rộng, kỹ năng tư vấn chuyên nghiệp, đặc biệt có trách nhiệmvà đạo đức trong nghề nghiệp. Chúng tôi quan niệm Luật sư là nghề cao quý-cao quý vì nghề luật sư là nghề tìm công bằng và công lý cho xã hội. Luật sưbảo vệ cho những nạn nhân, tội phạm, và những người bị oan sai. Nghề luật sư lànghề rất nguy hiểm và khó khăn dù bào chữa, bảo vệ cho bất kỳ ai thì luật sưluôn gặp nguy hiểm vì sự thù hằn của bên đối lập. Do vậy để làm được luật sưthì phải có tâm, có đạo đức, có tài năng và phải đam mê nghề nghiệp, yêu nghề,chấp nhận có khăn, hy sinh và chấp nhận nguy hiểm. Nếu sợ nguy hiểm, sợ ảnhhưởng đến công việc, cuộc sống của mình và gia đình thì rất khó hành nghề luậtsư đúng nghĩa. Niềm vui của luật sư là khi giải oan được cho thân chủ, giúpđược cho thân chủ, đem lại công bằng, công lý cho thân chủ nhằm góp phần đemlại công bằng cho xã hội. 

 Luậtsư Trần Minh Hùng Trưởng văn phòng Luật sư Gia Đình- Luật sư sáng lập luật sưGia Đình có nhiều năm kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn được rất nhiều hãng truyềnthông tin tưởng với nhiều năm và thường xuyên cố vấn pháp lý, tư vấn pháp luậttrên các Kênh truyền hình uy tín như:  Đài Truyền hình TPHCM(HTV), Đài truyền hình Việt Nam (VTV), Đài truyền hình Vĩnh Long,Truyền hình Công an ANTV, SCTV, THQH, Tư vấn luật trên Đài tiếng nói Việt Nam,Đài truyền hình cáp VTC, Đài VOV Giao Thông, Đài tiếng nói Việt Nam, Đài phátthanh Kiên Giang, Truyền hình Quốc Hội, Báo Pháp luật TPHCM, Báo tuổitrẻ đời sống, Báo đời sống và pháp luật, Báo Dân trí, Báo Vnxpress, Báo công annhân dân và các hãng báo chí trên cả nước... là luật sư được Trường Đại họcluật TP.HCM mời làm giám khảo cho nhiều cuộc thi Phiên tòa giả định cấp trườngĐHL, Cấp Quốc Gia, học thuật với trường Cảnh sát nhân dân, Nhiều trường đại họcuy tín và chuyên gia pháp luật cho các hãng truyền thông uy tín. Là Luậtsư  bào chữa, tư vấn cho nhiều vụ án đỉnh điểm, quan trọng nổi tiếngtrên cả nước được báo chí đưa tin, người dân quan tâm như vụ đại án Ngân hàngNavibank liên quan Huyền Như và Viettinbank, Vụ cướp 35 tỷ Long Thành - Dầugiây, Chống thi hành công vụ mùa Covid, các vụ Giết Người, Hiếp dâm, Dâm ô, LừaĐảo, gây thương tích, tham ô, cố ý làm trái... và các vụ án khác về dân sự,kinh tế, thừa kế, đất đai, lao động, hành chính, doanh nghiệp.… luôn mang lạiniềm tin cho khách hàng cũng như sự đóng góp tích cực sự công bằng, đi tìm cônglý không biết mệt mỏi cho xã hội của luật sư chúng tôi.

Chúng tôicùng tư vấn luật và cố vấn pháp lý cho nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nướcrất lâu năm.

Trân trọngcảm ơn!.